We vinden het nieuws van elke dag belangrijk. U ook?

Meld u hier aan voor onze nieuwsbrief

Bevlogen mensen gaan verder

Bevlogen werknemers zijn betere werknemers. Het klinkt heel eenvoudig, en eigenlijk is het dat ook. Bedrijven kunnen maatregelen nemen die de bevlogenheid bij de werknemers stimuleren, en kunnen aan de hand van vragenlijsten nagaan of er inderdaad een evolutie is. Maar niet alleen de werkgever wint bij de bevlogenheid van zijn werknemers. Immers, wie bevlogen is, komt met plezier ‘s ochtends uit zijn bed om aan de slag te gaan.

Professor Wilmar Schaufeli, verbonden aan de universiteit van Utrecht in Nederland en ook consultant, doet al jaren onderzoek naar bevlogenheid. “We gebruiken die term als de vertaling van het Engelse ‘engagement’. Die
term is een beetje lastig te vertalen: je zou het over ‘begeestering’ kunnen hebben, of over ‘mentale vitaliteit’, maar bevlogenheid lijkt een betere term.”
Meer dan de term die we gebruiken, is het belangrijk te weten waarover we praten. Professor Schaufeli, die samen met Pieternel Dijkstra over het onderwerp het boek ‘Bevlogen aan het werk’ schreef (uitgegeven bij d Nederlandse uitgeverij Thema), schuift drie kenmerken naar voor die samen bepalen of iemand meer of minder bevlogen is. “Ten eerste impliceert bevlogenheid dat mensen heel veel energie hebben. Ten tweede hebben bevlogen mensen ook positieve gevoelens bij het werk dat ze doen. Ze zijn toegewijd. Ten derde is er ook sprake van absorptie, van ‘flow’: mensen gaan op in hun werk, en vergeten de dingen die er rondom hen afspelen. Ze zijn helemaal gefocust op wat ze aan het doen zijn. Bevlogenheid is een motivationele toestand die heel plezierig is.”

Bevlogenheid gemeten
Om betrokkenheid van medewerkers te kunnen meten en vergelijken, ontwikkelde professor Schaufeli een schaal – de Utrecht Work Engagement Scale UWES. “Om te meten of iemand bevlogen is, vragen we dan bijvoorbeeld
of die persoon ‘s ochtends zin heeft om naar zijn werk te gaan, of hij bruist van energie, de tijd wel eens vergeet als hij aan het werken is, en trots is op zijn werk.”
Op basis van die vragenlijst en de ontwikkelde schaal ziet professor Schaufeli dat er beroepen zijn die gemiddeld genomen meer bevlogenheid tonen dan andere. Zo zijn de managers, zelfstandigen, boeren en leerkrachten over het algemeen iets meer bevlogen dan de winkelbedienden en productiearbeiders.
“Beroepen die uitdagender zijn, complexer, en waar mensen meer vrijheid hebben om er zelf invulling aan te geven, gaan gepaard met een grotere bevlogenheid. We zien ook een licht positieve correlatie met de leeftijd: oudere werknemers zijn iets meer bevlogen dan jongeren, maar dat kan ermee te maken hebben dat niet bevlogen ouderen vervroegd met pensioen zijn of op een andere manier uit de arbeidsmarkt zijn gestapt. Er is géén verschil tussen mannen en vrouwen.”
Of de economische crisis een effect heeft gehad, is dan weer minder duidelijk, omdat het onderzoek daarvoor een zelfde groep een aantal jaren – voor, tijdens en na de crisis – zou moeten volgen. “Wel bleek uit een onderzoek dat we gedaan in 2008 en 2010 hebben in samenwerking met het NRC, een
Nederlandse kwaliteitskrant, dat de bevlogenheid gestegen was, niet dramatische veel, maar wel significant gestegen. Een mogelijke verklaring is dat mensen zich realiseren da ze hun baan nog hebben. Werk is schaarser, en dus gaan ze het misschien meer waarderen.”
En ja, professor Schaufeli kan bevestigen dat bevlogen mensen inderdaad beter presteren, en staaft dat met wetenschappelijk onderzoek. “Ik heb in 2009 onderzoek gedaan waaruit blijkt dat er een positieve correlatie is tussen de omzet in fastfoodrestaurants en de bevlogenheid van de mensen die er werken. Ander onderzoek toont ook aan dat de loyaliteit en de tevredenheid van de klanten positief samenhangt met bevlogenheid van het personeel in horeca en de hotelsector. Amerikaans onderzoek bij bedrijven heeft
aangetoond dat ook productiviteit en winst samenhangen met bevlogenheid.”
Maar er is meer. Professor Schaufeli wijst er ook op dat meer bevlogenheid ook als gevolg heeft dat er minder ziekteverzuim is, dat veiligheidsprocedures
beter worden gevolgd en er minder ongevallen zijn, dat er een minder fouten worden gemaakt. Studenten die bevlogen zijn halen hogere cijfers. Anderzijds: hoe meer mensen opgebrand zijn, hoe meer fouten er gemaakt worden.

Werken aan bevlogenheid
Meer dan reden genoeg dus om te investeren in het werk-geluk van uw medewerkers. En dat doet u als organisatie vooral via de leidinggevenden. “We weten met zekerheid dat de direct leidinggevenden wel degelijk impact hebben op de bevlogenheid van hun mensen, en dat vooral door transformationeel leiderschap. Er is ook een soort ‘besmetting’, waarbij andere leden van een team, en ook leidinggevenden, de anderen meetrekken in hun bevlogenheid.”
Als consultant ziet Wilmar Schaufeli ook dat teams plannen kunnen maken om hun eigen bevlogenheid te doen toenemen. Als mensen onder elkaar afspreken de taken beter te omschrijven, zodat iedereen binnen het team weet wat er precies van hen verwacht wordt, of als ze afspraken maken om beter te gaan communiceren met elkaar, dan zijn er effecten op de bevlogenheid zichtbaar.
Als HR-verantwoordelijke bestaat uw rol er vooral in de leidinggevenden te ondersteunen. HR staat iets te ver van de medewerkers om zélf grote impact op hun bevlogenheid te hebben, maar kan wel een omgeving trachten te creëren waarin het werk zelf makkelijker die bevlogenheid uitlokt, aldus professor Schaufeli. HR kan bijvoorbeeld bijdragen door het hanteren van een heldere communicatie en voldoende aandacht besteden aan een correcte work-life balance voor de medewerkers. Daarbij is het belangrijk te blijven onthouden dat bevlogenheid ‘intrinsiek’ motivatie is. “Je verhoogt als leidinggevenden, als HR de energiebronnen, en daarmee verhoog je dat wat in het werk zit en wat mensen kan motiveren. Je moet het takenpakket aantrekkelijk maken voor mensen, zodat ze doen waar ze goed in zijn. Dat is namelijk ook hetgeen ze het liefst doen.” Mensen kunnen ook aan de eigen bevlogenheid werken, bijvoorbeeld door ‘job crafting’, waarbij een werknemer zelf zijn job vorm geeft zodat het maximaal bij hem past en meer betekenisvol wordt.
Naast werken aan bevlogenheid via de omweg van het werk, is het ook steeds goed om, bijvoorbeeld, feedback te geven en complimentjes. Maar veel zit ook in de persoonlijke sfeer: je kan aan je eigen bevlogenheid werken door zelf hulpvaardig, vriendelijk te zijn, wat gelijkaardig gedrag zal stimuleren bij de collega’s, wat dan weer bijdraagt tot de bevlogenheid. Wilmar Schaufeli: “We werken ook op het niveau van de cognitieve psychologie, waarbij we mensen laten focussen op wat er goed ging op een dag, wat er wél lukte. Mensen moeten dan een dagboek bijhouden waarin ze focussen op het goede, en daarvan merken we ook dat het de bevlogenheid doet toenemen.”

Tevreden Workaholics
“Tevredenheid, ook een term die vaak opduikt, is anders dan bevlogenheid”, zo wil professor Schaufeli nog meegeven. “Er is een interessant verschil met bevlogenheid, in dat bevlogen mensen een bepaalde drive vertonen, terwijl tevredenheid eerder een toestand van ‘ verzadiging is, een toestand waarbij mensen niet meer actief bezig zijn om de dingen te veranderen.” Als mensen tevreden zijn, dan doen ze hun best, maar als ze bevlogen zijn, dan doen ze nóg meer. “Bevlogen mensen gaan verder, ze doen ‘the extra mile’.”
Motivatie is ook een concept dat in de sfeer van bevlogenheid hangt. Bevlogenheid is immers een vorm van intrinsieke motivatie, motivatie omdat de activiteit zélf plezierig en belonend is. Daar zit ook het fundamentele verschil tussen het positieve bevlogenheid en het negatieve werkverslaving. “De gedrevenheid van de workaholic komt van binnenuit: die moet veel en hard werken om zich goed te kunnen voelen. Dat is een negatieve motivatie: niet werken betekent dat hij zich niet goed voelt. In de psychologie spreken we van ‘avoidance motivation’. Bij de bevlogen medewerker is het net andersom: die drive komt niet van de medewerker zelf, maar van de activiteit; dat is ook niet dwangmatig. De bevlogen medewerker werkt niet om slechte gevoelens= te vermijden, maar omdat hij het gewoon heel leuk vindt om te werken. Dat is dan ‘approach motivation’: je doet iets en krijgt tevredenheid als beloning. Workaholics, die hebben absoluut geen lol in het werk.”

Neem voor meer informatie contact op met:

Linda van den Bergh
Manager Communicatie & PR
06 150 821 27
linda.van.den.bergh(at)arboned.nl

Over ArboNed

ArboNed is een vooraanstaande en professionele dienstverlener, die zich richt op het verbeteren van de duurzame inzetbaarheid van werknemers, waardoor het verzuim binnen bedrijven en instellingen wordt verlaagd. We leveren dagelijks dienstverlening aan 80.000 werkgevers en ruim 1 miljoen werknemers. Klanten zijn onder andere mkb-ondernemers, multinationals, instellingen en overheden.

Contact

Hebt u een vraag? Neem contact met ons op voor meer informatie. Stel uw vraag via het formulier of bel
030 299 64 44. Lees meer

Psychisch verzuim

Wilt u meer weten over onze aanpak bij psychisch verzuim? Lees meer

ArboNed volgen via