Gezond, vitaal en prettig thuiswerken: zo houd je de juiste balans

Thuiswerken vraagt om de juiste balans

Thuiswerken kan zorgen voor meer rust, minder reistijd en hogere productiviteit. “Werktijden zijn flexibel, mensen hebben de vrijheid om het werk in te delen op een manier die zij prettig vinden,” legt Veerle van der Heijden, ergonoom bij ArboNed, uit. “Ook besparen ze reistijd en ervaren ze geen stress door lange files. En mensen worden minder afgeleid door collega’s, waardoor hun productiviteit stijgt.” 

Tegelijkertijd blijkt dat medewerkers thuis regelmatig langer doorwerken en dat de grens tussen werk en privé sneller vervaagt. Dit verschijnsel, bekend als "blurring”, kan leiden tot verminderde hersteltijd en hogere mentale belasting. Daar ziet Van der Heijden ook een duidelijk risico: “Mensen werken thuis veel langer door dan op kantoor. Bij thuiswerken neemt de zichtbaarheid af van wat werknemers doen. Daardoor kunnen zij overcompenseren in tijd om zo te laten zien dat ze hard werken. Daarnaast kunnen mensen thuis moeite hebben om werk en privé goed te scheiden.” Volgens Van der Heijden is het daarom belangrijk dat bedrijven actief helpen bij het bewaken van een gezonde balans. Helderheid over werktijden en verwachtingen is hierin essentieel.

Wet of geen wet: de zorgplicht blijft bestaan

In Nederland bestaat geen aparte wet die iedereen het recht geeft om thuis te werken. Wel kunnen werknemers op basis van de Wet flexibel werken een verzoek doen om (deels) thuis te werken. De werkgever moet dit verzoek serieus bekijken, maar is niet verplicht om het altijd goed te keuren. 

Ook bij thuiswerken houdt de werkgever zijn zorgplicht. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek, óók wanneer medewerkers thuiswerken. Dat betekent dat zij moeten toezien op een ergonomisch ingerichte werkplek en passende voorzieningen zoals een bureau, monitor of vergoeding beschikbaar moeten stellen. 

Structuur en voorspelbaarheid als basis

Een gestructureerde werkdag helpt medewerkers overzicht te houden en mentaal fit te blijven. Belangrijke elementen daarbij zijn:

• Duidelijke start- en eindtijden;
• Werken in korte, afgebakende periodes;
• Een vaste, rustige werkplek;
• Afspraken over bereikbaarheid en resultaten.

Deze kaders verminderen de druk om langer door te werken en creëren een gezonde privé‑werkbalans.

Een ergonomische thuiswerkplek 

Langdurig zitten of werken vanuit een slecht ingerichte werkplek kan leiden tot nek-, schouder- en rugklachten. Een ergonomisch ingerichte thuiswerkplek is daarom essentieel. Let daarbij op:

• Voeten stevig op de vloer
• Onderarmen ondersteund
• Rechte zithouding
• De bovenrand van het scherm net onder ooghoogte

Voorkom isolement: investeer in verbinding

Minder aanwezigheid op kantoor betekent ook minder spontane ontmoetingen. Dat kan leiden tot afnemende verbondenheid en minder sociale steun, terwijl die juist belangrijke energiebronnen zijn in het werk. Door regelmatig contactmomenten te plannen via bijvoorbeeld videobellen, teamoverleggen of informele chatkanalen, blijft de betrokkenheid hoog en voorkomt u dat medewerkers zich geïsoleerd voelen.

Vitaliteit begint bij leefstijl

Gezond thuiswerken gaat verder dan houding en werkstructuur. Een gezonde leefstijl is daarbij net zo belangrijk. Daarom adviseren we medewerkers om:

• Een vast eetritme aan te houden;
• Te kiezen voor voedzame voeding;
• Vijf keer per week 30 minuten matig intensief te bewegen;
• Twee keer per week spierversterkende oefeningen te doen.

Dit ondersteunt zowel fysieke als mentale gezondheid.

De rol van de leidinggevende

Leidinggevenden spelen een belangrijke rol in het bevorderen van gezond thuiswerken. Door duidelijke kaders te bieden, regelmatig contact te onderhouden en medewerkers expliciet te laten merken dat ze worden gezien, ontstaat een werkcultuur waarin medewerkers zich veilig en gesteund voelen. Dit draagt direct bij aan een gezondere werkbeleving.

Thuiswerken is maatwerk: blijf in gesprek

Niet iedereen werkt op dezelfde manier prettig thuis. Waar de één floreert bij autonomie, voelt een ander juist meer behoefte aan contact en ondersteuning. Het is daarom belangrijk om regelmatig het gesprek te voeren over wat werkt voor de individuele medewerker. Zo blijft thuiswerken duurzaam, gezond en passend voor iedereen.

Thuiswerken met kinderen

Wanneer medewerkers werk en zorgtaken combineren, kan dat extra druk en afleiding geven. Met een paar praktische aanpassingen kunnen zij toch grip houden op hun dag en zorgen voor rust, overzicht en werkbare afspraken thuis.

• Houd een duidelijke dagstructuur aan: Volg zoveel mogelijk een normale school- en werkdag om rust en voorspelbaarheid te creëren.
• Creëer voor iedereen een rustige werkple: Voorkom afleiding door kinderen en ouders niet aan dezelfde tafel te laten werken; gebruik eventueel noise‑cancelling koptelefoons.
• Wees realistisch en mild: Accepteer dat kinderen aandacht vragen en soms in beeld verschijnen tijdens videogesprekken; dit is begrijpelijk voor collega’s.
• Verdeel de zorgtaken met uw partner: Werk waar mogelijk in shifts (bijvoorbeeld ochtend/middag) om geconcentreerde werktijd te creëren.
• Maak pauzes bewust ontspannen: Ga even naar buiten of maak iets lekkers om samen op te laden.

Wilt u medewerkers helpen bij gezond thuiswerken?

ArboNed ondersteunt organisaties met de online workshop Gezond Thuiswerken en de (online) thuiswerkplek‑check voor gezond, vitaal en effectief thuiswerken: