Aan de slag met uw RI&E
Waar zitten de arbeidsrisico’s in uw bedrijf? Een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) helpt u om deze risico's gestructureerd in kaart te brengen en treffende maatregelen te nemen. De snelste winst behaalt u onder andere door medewerkers actief te betrekken: zij weten wat er speelt op de werkvloer en welke oplossingen haalbaar zijn. Zo maakt u samen gerichte stappen naar een veilige en gezonde werkomgeving. Corina van Dijk, senior hogere veiligheidskundige bij ArboNed, geeft praktische tips om dit op een goede manier aan te pakken.
Stap 1: Inventariseer de risico's
Begin met het in beeld brengen van alle arbeidsrisico’s, zoals fysieke belasting, werkdruk, psychosociale arbeidsbelasting en gevaarlijke stoffen. Gebruik hiervoor een branche‑RI&E of een algemene vragenlijst. Van Dijk geeft aan: “Het is belangrijk om de medewerkers te betrekken, want zij ervaren dagelijks de werkprocessen en kunnen gevaren beter signaleren.” Hoe completer uw inventarisatie is, hoe sterker de basis voor passende maatregelen.
Stap 2: Betrek uw medewerkers actief
“Vraag je medewerkers om feedback als er een verandering heeft plaatsgevonden, hoe zij die verandering ervaren en of ze nog andere risico's opmerken,” aldus Van Dijk. Medewerkers spelen een belangrijke rol bij een goede en uitvoerbare RI&E. Zij kennen de praktijk, signaleren arbeidsrisico’s vaak eerder en helpen om maatregelen goed te laten aansluiten op het werk. Door medewerkers vanaf het begin te betrekken, krijgt u een realistischer beeld van arbeidsrisico’s, sluiten maatregelen beter aan op de werkzaamheden en ontstaat er meer draagvlak. Medewerkers passen veiligheidsmaatregelen daardoor beter toe en melden arbeidsrisico’s sneller, wat de veiligheidscultuur versterkt en het eenvoudiger maakt om de RI&E actueel te houden. Van Dijk: “Als medewerkers betrokken zijn bij het identificeren en het aanpakken van risico's, zullen zij ook meer geneigd zijn de veiligheidsmaatregelen na te leven.”
Stap 3: Stel een Plan van aanpak op
Na het inventariseren en prioriteren van de arbeidsrisico’s stelt u een Plan van aanpak op. Dit is een praktische ‘to‑do‑list’ waarin staat wie verantwoordelijk is voor welke acties, hoe deze worden uitgevoerd en binnen welke termijn. “Als je alle risico's in je bedrijf hebt geïnventariseerd en geprioriteerd, dan kun je je Plan van aanpak opzetten,” vertelt Van Dijk. Met een duidelijk plan werkt u structureel aan verbetering van arbeidsomstandigheden.
In veel gevallen moet u de RI&E en het Plan van aanpak laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige. Alleen in specifieke situaties geldt een uitzondering, bijvoorbeeld als u een erkend branche‑instrument gebruikt en maximaal 25 medewerkers heeft.
Stap 4: Houd uw RI&E actueel
Een RI&E is geen eenmalige verplichting. Wanneer werkprocessen, werkplekken of wetgeving veranderen, moet u beoordelen of de arbeidsrisico’s zijn mee veranderd. Door uw RI&E regelmatig te actualiseren blijft u voldoen aan de Arbowet en sluiten maatregelen beter aan op de dagelijkse praktijk. Een praktisch inzicht is om vaste evaluatiemomenten in te plannen, zodat u tijdig nieuwe risico’s signaleert. Door ook in deze fase medewerkers te betrekken, krijgt u direct zicht op knelpunten en blijft de veiligheidscultuur sterk.