Arbowet: dit betekent het voor jou

Arbowet: de belangrijkste, recente wijzigingen

De meest recente wijziging van de Arbowet ging in op 1 juli 2017. De overgangsregeling eindigde op 1 juli 2018. Sinds de vernieuwde wet is er meer aandacht voor het voorkomen van verzuim. De preventiemedewerker heeft een belangrijkere rol gekregen, de randvoorwaarden van het handelen van de bedrijfsarts zijn verbeterd en medewerkers worden meer betrokken bij het arbobeleid.

1. Basiscontract arbodienstverlening

Een overeenkomst tussen werkgever en arbodienstverlener is verplicht. In dit basiscontract leg je de minimale afspraken vast over de dienstverlening. Hier lees je vier punten waaraan een basiscontract moet voldoen. Heb je een verzuimabonnement bij ArboNed? Dan is je basiscontract goed geregeld.

2. Bedrijfsarts
 

• Vrije toegang tot de werkvloer
  De bedrijfsarts krijgt vrije toegang tot de werkvloer. Zo leert de bedrijfsarts je bedrijf beter kennen en krijgt die goed inzicht in de arbeidsomstandigheden en de belasting in het werk.
• Open spreekuur
  Medewerkers moeten weten dat ze de bedrijfsarts kunnen bezoeken met vragen over hun gezondheid in relatie tot het werk. Dat kan ook als er (nog) geen sprake is van verzuim of klachten, bijvoorbeeld via een open spreekuur. De tekst om medewerkers hierover te informeren kun je hier downloaden. Het spreekuur vraag je medewerker zelf aan door ArboNed te bellen en een afspraak te maken. Het spreekuur is anoniem; je krijgt hier geen terugkoppeling over.
• Second opinion
  Twijfelt een medewerker aan het advies van de bedrijfsarts? Dan kan die een second opinion aanvragen bij een andere bedrijfsarts. Bedrijfsartsen honoreren zo’n verzoek, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om dat niet te doen. De kosten zijn voor de werkgever. ArboNed schakelt hiervoor BIG‑geregistreerde bedrijfsartsen van Aditum Arbo in. De meest actuele lijst vind je hier.

3. Preventiemedewerker

In de vernieuwde Arbowet heeft de preventiemedewerker een grotere rol gekregen bij gezond en veilig werken. Iedere betrokken medewerker met affiniteit voor arbozaken kan deze rol vervullen. In bedrijven tot en met 25 medewerkers kan ook de directeur deze taak op zich nemen. Voorwaarde is dat de preventiemedewerker voldoende kennis en ervaring heeft om de taken goed uit te voeren. Je kunt preventiemedewerker worden in één dag via onze training.

4. Medewerkersbetrokkenheid

De werknemersvertegenwoordiging had al instemmingsrecht over het arbeidsomstandighedenbeleid. Dat recht geldt nu ook bij de keuze voor de preventiemedewerker en de invulling van deze rol binnen het bedrijf. Daarnaast heeft de werknemersvertegenwoordiging instemmingsrecht bij de keuzes rond het aanvragen van een second opinion.

Regel je basiscontract

Gemakkelijk en snel je basiscontract regelen, op een moment dat het jou uitkomt? Kijk hier hoe.

Doelvoorschriften

De Arbowet is een kaderwet. Dat betekent dat de wet algemene bepalingen bevat over het arbobeleid binnen een bedrijf. Binnen deze kaders stem je het beleid af op de eigen situatie. De overheid wil zo min mogelijk extra regels boven op de Europese richtlijnen. Daarom werkt zij met zo concreet mogelijke doelvoorschriften. Deze staan in de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling.

Een doelvoorschrift geeft aan in welke mate je medewerkers moet beschermen. Denk bijvoorbeeld aan bescherming tegen geluid boven de 85 decibel. Of aan bescherming tegen valgevaar bij werken op hoogte. Dat is verplicht vanaf 2,5 meter, en in sommige situaties al bij een lagere hoogte.

De arbocatalogus

In een arbocatalogus staat beschreven hoe je voldoet aan de doelvoorschriften uit de Arbowet en bijbehorende regelgeving. Sociale partners binnen een branche of sector leggen vast welke technieken, middelen, methodes en normen zij daarvoor gebruiken. Zij leggen de arbocatalogus ter toetsing voor aan de Nederlandse Arbeidsinspectie. De Arbeidsinspectie verwacht vervolgens dat werkgevers in die sector de doelvoorschriften uitvoeren zoals beschreven in de arbocatalogus. Afwijken mag, maar dan moet je zelf aantonen dat je hetzelfde beschermingsniveau bereikt. ArboNed kan ondersteunen bij het opstellen van een arbocatalogus.

Wat moet een werkgever regelen volgens de Arbowet?

In de Arbowet staat dat je samen met je medewerker verantwoordelijk bent voor goede arbeidsomstandigheden. Samen werk je aan een gezonde en veilige werkomgeving. Wordt een medewerker toch ziek? Dan doe je alles wat mogelijk is om die zo snel mogelijk, verantwoord en duurzaam te laten re-integreren.

Wettelijke verplichtingen voor de werkgever:

• Het ontwikkelen en uitvoeren van arbeidsomstandighedenbeleid (arbobeleid). Het werk binnen het bedrijf mag geen nadelige gevolgen hebben voor de veiligheid en gezondheid van je medewerkers. De arbobeleidscyclus helpt je hierbij.
• Het inrichten van arbeidsplaatsen, werkmethoden, arbeidsmiddelen en de inhoud van het werk op een manier die aansluit bij de persoonlijke eigenschappen van medewerkers. Dit geldt ook voor medewerkers met een structurele functionele beperking, bijvoorbeeld door ziekte.
• Een Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) uitvoeren om veiligheids‑ en gezondheidsrisico’s binnen het bedrijf in kaart te brengen.
• Op basis van de RI&E een Plan van aanpak opstellen waarin staat welke risico’s worden aangepakt en binnen welke termijn.
• Toegang regelen tot deskundigheid op het gebied van veiligheid, zoals een preventiemedewerker (intern of extern) of een veiligheidskundige.
• Beleid voeren om psychosociale arbeidsbelasting (PSA) te voorkomen of te beperken, zoals seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk die kunnen leiden tot verzuim.
• Medewerkers voorlichting geven over hun werkzaamheden, de bijbehorende risico’s en de maatregelen om deze risico’s te voorkomen of te beperken.
• Arbeidsongevallen die leiden tot overlijden, blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Daarnaast een overzicht bijhouden van gemelde ongevallen en van ongevallen die leiden tot meer dan drie werkdagen verzuim.
• Bedrijfshulpverlening organiseren door doeltreffende maatregelen te nemen voor eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding en evacuatie, bijvoorbeeld door één of meer bedrijfshulpverleners (BHV’ers) aan te stellen.
• Medewerkers periodiek de mogelijkheid bieden om een gezondheidsonderzoek te ondergaan, zodat (werkgerelateerde) gezondheidsklachten vroegtijdig worden gesignaleerd.
• Een basiscontract afsluiten met een arbodienstverlener.
• De bedrijfsarts  vrije toegang geven tot de werkvloer en ervoor zorgen dat medewerkers weten dat zij de bedrijfsarts kunnen bezoeken met vragen over gezondheid en werk, inclusief de mogelijkheid van een second opinion.

Verantwoordelijkheid van medewerkers

Van medewerkers wordt verantwoord gedrag verwacht. Dat betekent dat zij hun eigen veiligheid én die van anderen niet in gevaar brengen. Instructies worden opgevolgd en materialen op de juiste manier gebruikt.

Verplichtingen voor de werknemer:

• Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen op de juiste manier gebruiken.
• Door de werkgever beschikbaar gestelde beschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken en opbergen.
• Meewerken aan georganiseerde instructies.
• De werkgever informeren over opgemerkte gevaren voor gezondheid en veiligheid binnen het bedrijf.
• De werkgever en andere deskundigen ondersteunen bij de uitvoering van hun verplichtingen, als dat nodig is.

Vangnet- of maatwerkregeling

De Arbowet verplicht werkgevers om zich bij het verzuimbeleid te laten ondersteunen door deskundigen. Daarbij is er een keuze tussen een vangnetregeling en een maatwerkregeling. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging moet instemmen met die keuze. Deze instemming leg je schriftelijk vast. Willen medewerkers niet overstappen op de maatwerkregeling, dan geldt automatisch de vangnetregeling.

Vangnetregeling

Bij de vangnetregeling sluit je een contract af voor een dienstenpakket bij een gecertificeerde arbodienst, zoals ArboNed. Met een verzuimabonnement bij ArboNed voldoe je via deze vangnetregeling aan de eisen uit de Arbowet voor het uitvoeren van je wettelijke arbotaken binnen het basiscontract. Dit betekent concreet dat ArboNed je als gecertificeerde arbodienst ondersteunt bij deze taken, precies zoals de wet dat voorschrijft.

Deze wettelijke arbotaken zijn:

• Activiteiten rond verzuim en re-integratie.
• Het toetsen van de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en hierover adviseren.
• Het uitvoeren van het Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) voor medewerkers.
• Het uitvoeren van aanstellingskeuringen als dat van toepassing is.
• Het bieden van de mogelijkheid om de (bedrijfs)arts te raadplegen, bijvoorbeeld via een open spreekuur.
• Bezoek aan de werkplek door de (bedrijfs)arts, waarbij elke werkplek vrij toegankelijk is.

In onze samenwerkingsvoorwaarden staan deze wettelijke taken en de bijbehorende werkafspraken verder uitgewerkt. ArboNed gebruikt deze voorwaarden om de samenwerking helder en zorgvuldig te regelen. Zo blijft het bedrijf gezond en voorkom je boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Maatwerkregeling

Bij de maatwerkregeling bepaal je zelf hoe en door wie deskundige ondersteuning wordt ingezet bij verzuimbegeleiding. Zo is het mogelijk om te werken met zelfstandige bedrijfsartsen. In deze situatie ligt de verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen de betrokken deskundigen en de arbodienst bij het bedrijf. Dat geldt bijvoorbeeld bij een re‑integratietraject of een Preventief medisch onderzoek. De contracten met deze deskundigen en de arbodienst moeten voldoen aan de geldende wettelijke en professionele normen.

Voorkom boetes

De Arbeidsinspectie heeft meer mogelijkheden gekregen om sancties op te leggen bij het niet naleven van de regelgeving. Let op: zonder basiscontract met een arbodienst of bedrijfsarts kan direct een boete volgen. Ook arbodiensten en bedrijfsartsen riskeren boetes, bijvoorbeeld als zij geen klachtenprocedure hebben of een verzoek om een second opinion zonder goede onderbouwing niet doorverwijzen.