Hoe maak je zelf een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)?

Stap 1: Inventarisatie van de risico’s

Het eerste doel van de RI&E is inzicht krijgen in alle risico’s binnen het bedrijf. Het gaat daarbij niet alleen om veiligheids‑ en omgevingsrisico’s, maar ook om psychosociale en fysieke risico’s en ergonomie. Je kijkt bijvoorbeeld naar:

• Is er een arbozorg- en verzuimbeleid?
• Is er een preventiemedewerker aangesteld?
• Is de bedrijfshulpverlening (BHV) goed geregeld?
• Wordt er gewerkt met gevaarlijke stoffen of biologische agentia? 
• Wat is de fysieke belasting van de medewerkers op de werkvloer?
• Hoe staat het met de machineveiligheid?
• Hoe schoon en opgeruimd is de werkplek?
• Wat is het klimaat? En hoe staat het met verlichting en geluid?
• Zijn de arbeidsmiddelen in goede staat en worden ze op de juiste manier gebruikt?
• Gebruiken je medewerkers hun persoonlijke beschermingsmiddelen?
• Is de visuele informatie (zoals meters, beeldschermen, drukwerk, veiligheidssignalen en inhoudelijke mededelingen) duidelijk zichtbaar en begrijpelijk voor iedereen? 
• Kijk je kritisch naar de functie-inhoud en werkdruk binnen je bedrijf? 
• Hoe staat het met ongewenste omgangsvormen zoals agressie, geweld, pesten, intimidatie en werkdruk die stress kunnen veroorzaken (psychosociale arbeidsbelasting)?
• Hoe zijn de werk- en rusttijden binnen het bedrijf?

Belangrijk is dat je kunt laten zien aan de Arbeidsinspectie dat de RI&E volledig is doorlopen en dat het resultaat betrouwbaar is. Je brengt alle mogelijke risico’s in kaart, ook als bepaalde risico’s binnen het bedrijf niet voorkomen. In dat geval geef je aan dat ze niet van toepassing zijn. Zo voldoet de RI&E inhoudelijk aan de richtlijnen van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Stap 2: Evaluatie van de vastgestelde risico’s

Na de risico‑inventarisatie volgt de risico‑evaluatie. Deze stap laat zien welke risico’s prioriteit hebben. Ook hierbij kunnen de eerder genoemde instrumenten helpen. Houd bij de evaluatie bijvoorbeeld rekening met:

• Hoe groot is de kans op het risico?
• Hoeveel medewerkers raakt het?
• Hoe vaak hebben de medewerkers te maken met dit risico?
• Wat zijn mogelijke gevolgen?

In sommige RI&E’s bepaalt een vaste weegmethode hoe hoog een risico is. Daarbij kijk je naar de kans dat het risico zich voordoet, het mogelijke effect en hoe vaak medewerkers eraan worden blootgesteld.

Stap 3: Plan van aanpak

Als alle risico’s in het bedrijf zijn geïnventariseerd en geëvalueerd, volgt het Plan van aanpak. Dit plan is een praktische to‑do‑lijst. Het laat zien welke acties nodig zijn, wie ze oppakt, wanneer ze worden uitgevoerd en welk budget daarvoor nodig is. Zo stuur je gericht op betere en veiligere arbeidsomstandigheden en is duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. Belangrijke aandachtspunten:

• Pak de risico’s aan bij de bron. Voorkomen is immers beter dan genezen. 
• Zonder Plan van aanpak is je RI&E niet volledig!

Lees ook: Maak jouw Plan van aanpak bij de RI&E tot een succes

Stap 4: Toetsing van uw RI&E

Heb je 25 of minder medewerkers en gebruik je een erkend branche‑RI&E‑instrument? Dan hoef je de RI&E niet te laten toetsen. Gebruik je een niet‑erkend RI&E‑instrument, dan is toetsing wel verplicht. Dat doe je door een gecertificeerde kerndeskundige of een gecertificeerde dienst. Heb je meer dan 25 medewerkers? Dan moet je de RI&E altijd laten toetsen. ArboNed helpt je daar graag bij.

Stap 5: Aanpakken maar!

Yes! De RI&E is klaar en het Plan van aanpak ligt er. Nu is het tijd om aan de slag te gaan met de to‑do‑lijst uit het plan. De preventiemedewerker binnen je bedrijf houdt in de gaten dat de acties ook echt worden uitgevoerd. In bedrijven met maximaal 25 medewerkers kan dit de directeur zijn.