Verzuim verlagen
Gezonde medewerkers zorgen voor een gezond bedrijf. Verzuim verlagen of voorkomen is belangrijk om het werk goed te laten doorgaan. Maar wat is verzuim precies? En wie helpen je om verzuim terug te dringen of te voorkomen? Je leest het hier.
Wat is verzuim?
Als een medewerker niet op het werk verschijnt en zich ziek meldt, is er sprake van verzuim. Dat kan kort duren, bijvoorbeeld door griep of migraine. Maar verzuim kan ook langer aanhouden. Op deze pagina lees je meer over kort (frequent) en langdurend verzuim.
Kort (frequent) verzuim
Ongeveer een vijfde van de totale verzuimkosten komt door kort verzuim. Een korte ziekmelding kan iedereen overkomen. Meldt een medewerker zich regelmatig voor een korte periode ziek? Dan is het verstandig om daarover in gesprek te gaan. Langdurend verzuim wordt vaak voorafgegaan door frequent kort verzuim. Door dit tijdig bespreekbaar te maken, kun je langdurige uitval helpen voorkomen. Soms speelt er bijvoorbeeld een gebrek aan aansluiting bij het werk of een verstoorde werk‑privébalans.
Langdurend verzuim
Bij langdurend verzuim valt een medewerker zes weken of langer uit. De bedrijfsarts bekijkt de situatie, stelt een probleemanalyse op en geeft een richtinggevend advies. Op basis daarvan maak je samen met je medewerker afspraken over mogelijke werkzaamheden en stel je een Plan van aanpak op voor de re‑integratie.
Na 42 weken ziekte meld je dit bij het UWV. Is een medewerker twee jaar ziek en is er geen zicht op herstel? Dan kun je toestemming aanvragen voor ontslag
Wet verbetering poortwachter
Vanaf de eerste week van de ziekmelding gelden wettelijke verplichtingen voor jou en je medewerker. Deze staan vastgelegd in de Wet verbetering poortwachter.
De kosten van verzuim
Eén verzuimdag kost gemiddeld al snel € 360. Je betaalt (een deel van) het loon door, regelt vervanging en loopt mogelijk omzet of productiviteit mis. Bij langdurend verzuim kunnen daar kosten voor begeleiding en re‑integratie bijkomen. Door op tijd in te grijpen en snel de juiste hulp in te schakelen, kun je deze kosten beperken.
Verzuim door psychische klachten
Ruim een derde van het langdurend verzuim in het mkb heeft een psychische oorzaak. Dit aandeel groeit al jaren. Stressgerelateerd verzuim speelt daarbij een grote rol. Medewerkers met psychische klachten zijn gemiddeld langer uit de running. Door signalen vroeg te herkennen en passende hulp in te schakelen, kun je de verzuimduur verkorten en kosten besparen.
Verzuim door werkstress
Werkstress kan leiden tot langdurige uitval. Een medewerker met een burn‑out ben je gemiddeld 318 dagen kwijt. Verzuim door stress kun je helpen voorkomen door signalen op tijd te zien en aan te pakken. Richt je daarbij niet alleen op werkdruk, maar vooral op wat medewerkers energie geeft. Energiebronnen helpen om beter om te gaan met stress.
Bevlogenheid
Bevlogen medewerkers gaan beter om met werkstress. Bevlogenheid helpt om verzuim te voorkomen.
Medewerkers die bevlogen zijn, maken minder fouten, hebben minder ongelukken, zijn productiever, creatiever en innovatiever. Ze ervaren meer werkplezier en voelen zich meer betrokken bij hun werk. Dat draagt bij aan lekker werken.
Arbeidsconflict en verzuim
Soms meldt een medewerker zich ziek door een arbeidsconflict. Ga in dat geval zo snel mogelijk in gesprek.
Blijft de ziekmelding staan? Plan dan een afspraak bij de bedrijfsarts. Alleen de bedrijfsarts beoordeelt of iemand medisch gezien ziek is.
Voor het oplossen van het conflict kun je een mediator of bedrijfsmaatschappelijk werker inschakelen. Het liefst voorkom je dat het zover komt.
Verzuim en vakantie
Leg in je verzuimreglement vast hoe je omgaat met ziekte tijdens vakantie. Wil een zieke medewerker op vakantie? Vraag dan altijd advies aan de bedrijfsarts.
Verzuim voorkomen
Verzuim verlagen begint bij goed omgaan met kort frequent verzuim. Daarnaast helpt het om te investeren in gezonde en veilige arbeidsomstandigheden. De Arbowet biedt hiervoor verschillende middelen.
Arbodienst
Je arbodienst helpt bij het voorkomen en verlagen van verzuim. Kerntaak van de arbodienst is om werkgevers en werknemers te helpen bij hun arbeidsomstandighedenbeleid en verzuimbeleid. Met een goed beleid kun je verzuim voorkomen. Bijvoorbeeld doordat je de arbeidsrisico’s binnen je bedrijf inzichtelijk maakt met een Risico-inventarisatie en -evaluatie en doordat de gezondheidsrisico’s in kaart worden gebracht via een Preventief medisch onderzoek (PMO).
Bij ziekteverzuim is begeleiding door een bedrijfsarts verplicht. De bedrijfsarts speelt ook een belangrijke rol bij preventie.
Verzuimbegeleiding
Goede verzuimbegeleiding zorgt voor een snelle en verantwoorde re‑integratie. De bedrijfsarts stelt binnen zes weken een probleemanalyse op en advies op, waarmee je samen met je medewerker een Plan van aanpak kan maken voor de re-integratie. Een casemanager, bij ArboNed de procesregisseur of re‑integratie‑ en preventie‑adviseur, bewaakt dat alle stappen in de verzuimbegeleiding op tijd en zorgvuldig worden gezet.
Verzuimbeleid
In een verzuimbeleid leg je vast hoe je bedrijf omgaat met verzuim. Denk aan het verzuimprotocol, rechten en plichten van jou en je medewerker en de stappen bij ziekmelding. Een duidelijk beleid helpt om verzuim te verlagen en zorgt voor duidelijkheid voor iedereen.
Verzuimprotocol
Is een van je medewerkers ziek, ook al is het maar één dag, dan zijn er een aantal stappen die je moet doorlopen. Leg vast wat er gebeurt bij ziekte: hoe meld je je ziek, bij wie en wanneer en welke informatie heb je nodig bij een ziekmelding? Welke afspraken gelden bij vakantie en bereikbaarheid? Een helder verzuimprotocol voorkomt onduidelijkheid en helpt je om niets te vergeten.
Verzuimanalyse
Met een verzuimanalyse krijg je inzicht in het verzuim binnen je bedrijf. Je ziet waar knelpunten zitten en welke aanpak nodig is. De analyse laat zien waarvoor medewerkers zich ziek melden, hoe vaak en hoe lang. Dat bepaalt of individuele begeleiding, organisatiebrede verandering of een combinatie daarvan nodig is.
Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
Met een actuele RI&E breng je arbeidsrisico’s in kaart en neem je maatregelen om deze te verkleinen. Zo voorkom je verzuim en voldoe je aan je wettelijke verplichting. Zo’n verplichting kan aanvoelen als een last, maar een RI&E kan je ook veel opleveren. Meer daarover leest je hier.
Preventief medisch onderzoek (PMO)
Heb je een actuele RI&E? Dan kan die als basis dienen voor het PMO. Een PMO geeft medewerkers inzicht in hun gezondheid en leefstijl. Het helpt om gezondheidsrisico’s vroeg te signaleren en verzuim te voorkomen. Met een PMO van ArboNed voldoe je direct aan je wettelijke verplichting
Keuringen
Om hun werk goed en veilig te kunnen doen, is het belangrijk om regelmatig te onderzoeken of je medewerkers in staat zijn te voldoen aan de (zware) eisen die het werk aan hen stelt. Voor bepaalde beroepen zijn medische keuringen zelfs verplicht. Tijdens zo’n keuring bepaalt de gecertificeerde keuringsarts of je medewerker gezond genoeg is voor het uitvoeren van zijn beroep.
Wie helpen verzuim voorkomen?
Je speelt samen met leidinggevenden een belangrijke rol in het verlagen en voorkomen van verzuim. Maar je staat er niet alleen voor. Verschillende arboprofessionals helpen om verzuim te beperken en lekker werken mogelijk te maken.
Bedrijfsarts
De bekendste arboprofessional is de bedrijfsarts. Hij is adviseur op het gebied van werk en gezondheid. Bedrijven kunnen, veelal via een arbodienst, een bedrijfsarts inschakelen voor advies en ondersteuning bij het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Hij helpt ook om medewerkers zo snel en verantwoord mogelijk weer aan het werk te krijgen. Iedere medewerker heeft het recht een open spreekuur bij een bedrijfsarts te bezoeken voor advies over individuele, persoonsgerichte gezondheidsvragen in relatie tot het werk.
Arbeidshygiënist
De arbeidshygiënist helpt bedrijven om gezondheidsschade bij medewerkers te voorkomen. Je schakelt een arbeidshygiënist in om een werksituatie te beoordelen. Ziet de arbeidshygiënist gezondheidsrisico’s? Dan zoekt die naar passende oplossingen. Zo kun je risico’s aanpakken en de duurzame inzetbaarheid van je medewerkers verbeteren.
De arbeidshygiënist geeft ook voorlichting over bijvoorbeeld gevaarlijke stoffen, persoonlijke beschermingsmiddelen, schadelijk geluid en werken in de hitte. Daarnaast kan de arbeidshygiënist helpen bij het actualiseren en uitvoeren van de RI&E.
Ergonoom
De (register) ergonoom richt zich op efficiënt en gezond werken. Met specialistische kennis helpt de ergonoom om fysieke overbelasting te voorkomen. Daarmee speelt de ergonoom een belangrijke rol in de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Een bijkomend voordeel: minder fysieke belasting kan zorgen dat medewerkers productiever zijn.
Consultant arbeid en organisatie
De arbeids- en organisatiedeskundige helpt je om een werkcultuur te creëren waarin bevlogenheid en vitaliteit centraal staan. Met analyses, advies, workshops en trainingen ondersteunt de consultant medewerkers en leidinggevenden bij het vergroten van werkplezier. Dat helpt om verzuim te voorkomen.
Bedrijfsmaatschappelijk werker
De bedrijfsmaatschappelijk werker richt zich op problemen in de sociale omgeving van je medewerker. Denk aan wonen, werk en persoonlijke omstandigheden, zoals financiële zorgen, een scheiding of rouw. Hij bekijkt deze situaties altijd vanuit de gevolgen voor het werk. Een belangrijk voordeel van werken met een bedrijfsmaatschappelijk werker is dat hij verzuim kan helpen voorkomen. Ook kan hij de re‑integratie van je medewerker op een verantwoorde manier versnellen.
Vertrouwenspersoon
De Arbowet verplicht je om te zorgen voor een veilige werkomgeving. Daar hoort ook aandacht voor psychosociale arbeidsbelasting (PSA) bij. Psychisch verzuim heeft vaak te maken met PSA, zoals discriminatie en (seksuele) intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk. Met een vertrouwenspersoon geef je invulling aan deze wettelijke verplichting.
De vertrouwenspersoon is meestal iemand binnen het bedrijf, maar je kunt ook een externe vertrouwenspersoon inschakelen. Omdat het vaak gaat om gevoelige en lastige situaties, is een goede training belangrijk. ArboNed biedt hiervoor een praktische training van één dag voor (aankomende) vertrouwenspersonen.
Arbeidsdeskundige
Arboprofessionals helpen vooral om verzuim te voorkomen. Meldt een medewerker zich toch ziek, dan zet de arbeidsdeskundige zich in voor een snelle en verantwoorde terugkeer naar werk. Hij kijkt niet naar beperkingen, maar naar wat wél kan. Bijvoorbeeld door aanpassingen op de werkplek of door te zoeken naar ander passend werk, binnen of buiten je bedrijf.
Preventiemedewerker
De preventiemedewerker zet zich binnen een bedrijf in om ongevallen en verzuim te helpen voorkomen. Meestal doet hij dit naast een andere functie. Deze rol is bedoeld om binnen het bedrijf meer kennis op te bouwen over gezondheidsrisico’s en het voorkomen van verzuim. Elk bedrijf met medewerkers is verplicht een preventiemedewerker aan te stellen. Zo is er altijd een vast aanspreekpunt voor arbozaken.
Bij een bedrijf met vijftien of minder medewerkers mag de directeur‑eigenaar zelf de rol van preventiemedewerker vervullen. Toch is het vaak beter om deze taak bij iemand anders in het bedrijf te leggen. Zo is er meer focus en aandacht voor het voorkomen van verzuim en voor lekker werken.
