Vertrouwenspersoon

  • Leestijd
    6 minuten
  • 17 december 2020 aangemaakt
  • 16 augustus 2022 bijgewerkt

Werkgevers, klein of groot, zijn vanuit de Arbowet wettelijk verplicht een veilige werkomgeving te bieden aan werknemers. Daar hoort bij dat u aandacht heeft voor psychosociale arbeidsbelasting (PSA). De vertrouwenspersoon kan hierin een belangrijke rol spelen.

Vertrouwenspersoon

Waarom een vertrouwenspersoon?

Neerbuigende opmerkingen, seksuele intimidatie, agressie, pesten. Problemen die in elke organisatie kunnen voorkomen. En waar mensen letterlijk ziek van kunnen worden. 

Een melding van ongewenste omgangsvormen moet je als leidinggevende altijd serieus nemen. Maar het kan voor een slachtoffer lastig zijn open over de problemen te praten. Een vertrouwenspersoon verlaagt de drempel voor het aankaarten van problemen. Zo werkt u aan een goede werksfeer en houdt u uw mensen duurzaam inzetbaar.

Wat doet de vertrouwenspersoon?

Uw werknemer kan de vertrouwenspersoon zelf inschakelen, zonder de leidinggevende in te lichten. Met uw werknemer bespreekt de vertrouwenspersoon het probleem en wat uw werknemer zelf al heeft ondernomen. Dan komen de mogelijke vervolgstappen aan bod. Op die manier helpt de vertrouwenspersoon uw werknemer om te gaan met het ongewenste gedrag. Alles wat besproken wordt, valt onder het beroepsgeheim en is vertrouwelijk.

De vertrouwenspersoon is er dus als luisterend oor voor uw werknemer. Maar hij biedt ook ondersteuning bij het bespreekbaar maken van het probleem binnen de organisatie.

Veelgestelde vragen

Bekijk hier de veelgestelde vragen en antwoorden over psychosociale arbeidsbelasting en de vertrouwenspersoon. 

Veelgestelde vragen & antwoorden

Video Vertrouwenspersoon

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legt in deze korte video de rol van de vertrouwenspersoon uit. 

Taken en bevoegdheden vertrouwenspersoon

De taken zijn onder te verdelen in vier hoofdthema's:

  1. Opvang en begeleiding van werknemers die last hebben van ongewenste omgangsvormen;
  2. Het analyseren van voorvallen en adviseren hierover en de verwijzing naar professionele hulpverleners;
  3. Voorlichten en informeren van werknemers over de werkwijze van de vertrouwenspersoon;
  4. Advies geven aan het management over het voorkomen van ongewenst gedrag.

De bevoegdheden zijn van groot belang voor het onafhankelijk uitvoeren van de functie. Vaak worden deze opgenomen in de functieomschrijving en/of het contract tussen bedrijf en externe vertrouwenspersoon:

  1. De vertrouwenspersoon heeft de bevoegdheid om gesprekken te voeren;
  2. Hij kan externe deskundigen raadplegen, zoals een externe, gecertificeerde vertrouwenspersoon;
  3. Hij mag de directie gevraagd en ongevraagd advies geven over eventuele patronen die hij ziet;
  4. De vertrouwenspersoon mag de werknemer doorverwijzen naar een andere (externe) vertrouwenspersoon;
  5. Hij heeft geheimhouding, maar als een zaak voor de rechter komt, moet hij wel openheid van zaken geven.

Wat zijn ongewenste omgangsvormen?

In de Arbowet staat vermeld dat elk bedrijf een beleid moet voeren dat gericht is op voorkomen, en als dat niet mogelijk is, beperken van psychosociale arbeidsbelasting (ook wel PSA-beleid genoemd). Hieronder vallen volgens de Arbowet vier punten:

  • Discriminatie, waaronder seksuele intimidatie
  • Agressie
  • Pesten
  • Werkdruk

De eerste drie vallen binnen het beleid ongewenste omgangsvormen, het werkterrein van de vertrouwenspersoon. 

Lees meer over het PSA-beleid

Een vertrouwenspersoon kiezen

Waarop moet u letten bij het aanstellen van een vertrouwenspersoon? En welke opties zijn er? Lees snel verder.

Intern of extern

Als u uw vertrouwenspersoon aanstelt, kunt u kiezen voor intern, extern of een combinatie van beiden. De meeste bedrijven kiezen voor een interne vertrouwenspersoon. Oftewel: iemand die zelf bij het bedrijf werkt en de werknemers goed kent en van nature al het aanspreekpunt is bij vragen en problemen. In sommige, vaak grotere, organisaties is er een interne vacature met selectieprocedure. In het geval van een externe vertrouwenspersoon wordt iemand ingehuurd.

Het voordeel van iemand intern aanstellen is dat hij de bedrijfscultuur goed kent. Het is wel belangrijk te beseffen dat het om moeilijke, precaire kwesties kan gaan. En na zo'n melding kan het zomaar zo zijn dat de interne vertrouwenspersoon een werkvergadering heeft met de dader. Een externe vertrouwenspersoon is onafhankelijk en objectief. Hij heeft geen binding met het bedrijf. Bovendien is hij expert, met veel ervaring en kennis. 

Wie is een geschikte kandidaat?

Kiest u voor een interne vertrouwenspersoon, dan zijn er een paar kernkwaliteiten die van pas komen: integer, onafhankelijk, rijk aan levenservaring, toegankelijk, empathisch, luistervaardig, onpartijdig en het vertrouwen hebben van betrokkenen.

Het is niet verstandig om als werkgever vertrouwenspersoon te zijn. Dit kan leiden tot conflicten in de werkzaamheden. Ook bij andere functies kunnen conflicten ontstaan, ook wel “dubbele petten” genoemd. Denk aan juristen, leidinggevenden, of leden van de medezeggenschap.

training vpTraining Vertrouwenspersoon

Omdat de materie complex kan zijn en de kwesties precair is het zinvol uw vertrouwenspersoon op te leiden. Wij bieden een training van 1 dag met alle essentiële informatie voor de (aankomende) vertrouwenspersoon.

Fysieke training Online training

Vertrouwenspersoon van ArboNed 

Kiest u voor een vertrouwenspersoon van ArboNed, dan is dit altijd een bedrijfsmaatschappelijk werker. Deze deskundige is bekend met uw bedrijf, maar is wel onafhankelijk en kan er daardoor met een open blik naar kijken. De vertrouwenspersoon heeft geheimhoudingsplicht. Hij kan u van beleidsadvies voorzien en kan optreden als externe vertrouwenspersoon. Daarnaast kunt u ervoor kiezen een protocol ongewenste omgangsvormen en werkdruk te laten opstellen. Klik hier voor meer informatie.

Direct afsluiten

Wat kunt u doen?

ArboNed helpt u op de manier die bij u past: doet u het zelf met behulp van onze online hulpmiddelen? Besteedt u liever alles uit? Of kiest u voor een middenweg?

zelf-doenUw werknemer als vertrouwenspersoon

Met het aanstellen van een vertrouwenspersoon, besteedt u als werkgever aandacht aan psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Dat is niet alleen wettelijk verplicht, u kunt hiermee bovendien verzuim voorkomen. Hoe kiest u de juiste vertrouwenspersoon? Lees meer.

samen-doenTraining vertrouwenspersoon

Deze (online of fysieke) training helpt u stevige basiskennis op te doen over het complexe werkveld van de vertrouwenspersoon. Na de training bent u in staat om gesprekken te voeren als vertrouwenspersoon en medewerkers te adviseren over het vervolg na een melding. Lees meer.

arbeidsrisicoVervolgtraining vertrouwenspersoon 

U bent vertrouwenspersoon binnen uw bedrijf. U kent de beginselen van de functie Vertrouwenspersoon, maar loopt in de praktijk soms tegen complexe situaties aan. Verdiep uw kennis en vaardigheden voor uw rol als vertrouwenspersoon in deze (online of fysieke) training. Lees meer.

laten-doenVertrouwenspersoon van ArboNed

Een externe vertrouwenspersoon is onafhankelijk en objectief en heeft veel ervaring en kennis op dit gebied. Het verlaagt de drempel voor het aankaarten van problemen en zo werkt u aan een goede werksfeer en houdt u uw mensen duurzaam inzetbaar.  Lees meer.

laten-doenPSA-module voor het kleinbedrijf

Als werkgever wilt u uw werknemers een veilige werkplek bieden. De overheid vindt dat ook belangrijk. Daarom is een PSA-beleid wettelijk verplicht. Om het u makkelijk te maken is er de PSA-module voor bedrijven met maximaal 35 werknemers. Voor € 7,75 per werknemer per jaar ontvangt u alle middelen voor het wettelijk verplichte PSA-beleid. Lees meer.

Meer dienstverlening van ArboNed

ArboNed biedt externe vertrouwenspersonen voor hulp aan slachtoffers bij ongewenst gedrag. Verder kunnen onze vertrouwenspersonen, die ook allemaal bedrijfsmaatschappelijk werker zijn, u ook op andere manieren helpen de sociale veiligheid binnen uw organisatie te verbeteren.

Rol en positie vertrouwenspersoon

Uit onderzoek van het ministerie van SZW naar de rol en positie van vertrouwenspersonen binnen organisaties komt een aantal aandachtspunten naar voren:

  • Ongeveer de helft van de ondervraagde organisaties heeft een vertrouwenspersoon.
  • De bekendheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van vertrouwenspersonen is niet altijd optimaal.
  • Er is een risico op loyaliteitsconflicten voor interne vertrouwenspersonen doordat ze de betrokkenen kennen.
  • De taak- en rolomschrijving is vaak niet helder.
  • Bijna driekwart van de interne vertrouwenspersonen heeft geen training gevolgd en de kwaliteit en professionaliteit loopt sterk uiteen.

Toenmalig staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) Tamara van Ark noemde het belangrijk dat een werknemer die het slachtoffer is van ongewenst gedrag dit kan bespreken met een vertrouwenspersoon: “Deze kan helpen door te luisteren, mee te denken over oplossingen en eventueel door te verwijzen. Ook kan een vertrouwenspersoon een belangrijke rol spelen door ongewenst gedrag vroegtijdig te signaleren en erger te voorkomen.”

Gerelateerde nieuwsberichten

teaser_Bed

Verzuim verlagen

Gezonde werknemers maken een gezonde onderneming. Het verminderen of zelfs voorkomen van verzuim is van groot belang…

10 minuten