Vertrouwenspersoon

  • Leestijd
    6 minuten
  • 08 april 2019 aangemaakt
  • 23 oktober 2019 bijgewerkt

Werkgevers, klein of groot, zijn vanuit de Arbowet wettelijk verplicht een veilige werkomgeving te bieden aan werknemers. Zo moet u aandacht te schenken aan psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Het aanstellen van een vertrouwenspersoon is een mogelijkheid om invulling te geven aan deze verplichting.

Snel naar:

Vertrouwenspersoon

Waarom een vertrouwenspersoon?

Neerbuigende opmerkingen, agressie, pesten. Problemen die in elke organisatie kunnen voorkomen. Mensen kunnen er letterlijk ziek van worden. Een melding van ongewenste omgangsvormen moet je als leidinggevende altijd serieus nemen. Maar het kan voor een slachtoffer lastig zijn open over de problemen te praten. Een vertrouwenspersoon verlaagt de drempel voor het aankaarten van problemen. Zo werkt u aan een goede werksfeer en houdt u uw mensen duurzaam inzetbaar.

Uw werknemer kan zelf, zonder de leidinggevende in te lichten, de vertrouwenspersoon inschakelen. Samen bekijken ze het probleem, bespreken wat uw werknemer zelf al heeft ondernomen, en bepalen mogelijke vervolgstappen. De vertrouwenspersoon helpt de medewerker om te gaan met het ongewenste gedrag. Naast een luisterend oor biedt hij ondersteuning bij het bespreekbaar maken van het probleem binnen de organisatie. Alles wat besproken wordt, valt onder het beroepsgeheim en is vertrouwelijk.

Veelgestelde vragen

Bekijk hier de veelgestelde vragen en antwoorden over psychosociale arbeidsbelasting en de vertrouwenspersoon. 

Veelgestelde vragen & antwoorden

Video Vertrouwenspersoon

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legt in deze korte video de rol van de vertrouwenspersoon uit. 

Taken en bevoegdheden vertrouwenspersoon

De taken zijn onder te verdelen in vier hoofdthema's:

  1. Opvang en begeleiding van werknemers die last hebben van ongewenste omgangsvormen;
  2. Het analyseren van voorvallen en adviseren hierover en de verwijzing naar professionele hulpverleners;
  3. Voorlichten en informeren van werknemers over de werkwijze van de vertrouwenspersoon;
  4. Advies geven aan het management over het voorkomen van ongewenst gedrag.

De bevoegdheden zijn van groot belang voor het onafhankelijk uitvoeren van de functie. Vaak worden deze opgenomen in de functieomschrijving en/of het contract tussen bedrijf en externe vertrouwenspersoon:

  1. De vertrouwenspersoon heeft de bevoegdheid om gesprekken te voeren;
  2. Hij kan externe deskundigen raadplegen, zoals een externe, gecertificeerde vertrouwenspersoon;
  3. Hij mag de directie gevraagd en ongevraagd advies geven over eventuele patronen die hij ziet;
  4. De vertrouwenspersoon mag de werknemer doorverwijzen naar een andere (externe) vertrouwenspersoon;
  5. Hij heeft geheimhouding, maar als een zaak voor de rechter komt, moet hij wel openheid van zaken geven.

Wat zijn ongewenste omgangsvormen?

In de Arbowet staat vermeld dat elk bedrijf een beleid moet voeren dat gericht is op voorkomen, en als dat niet mogelijk is, beperken van psychosociale arbeidsbelasting (ook wel PSA-beleid genoemd). Hieronder vallen volgens de Arbowet vier punten:

  • Discriminatie, waaronder seksuele intimidatie
  • Agressie
  • Pesten
  • Werkdruk

De eerste drie vallen binnen het beleid ongewenste omgangsvormen, het werkterrein van de vertrouwenspersoon. 

Lees meer over het PSA-beleid

Een vertrouwenspersoon kiezen

Waarop moet u letten bij het aanstellen van een vertrouwenspersoon? En welke opties zijn er? Lees snel verder.

Intern of extern

Als u uw vertrouwenspersoon aanstelt, kunt u kiezen voor intern, extern of een combinatie van beiden. De meeste bedrijven kiezen voor een interne vertrouwenspersoon. Iemand die het bedrijf en de werknemers goed kent en van nature al het aanspreekpunt is bij vragen en problemen. In sommige, vaak grotere, organisaties is er een interne vacature met selectieprocedure. In het geval van een externe vertrouwenspersoon wordt iemand ingehuurd.

Het voordeel van iemand intern aanstellen is dat hij de bedrijfscultuur goed kent. Het is wel belangrijk te beseffen dat het om moeilijke, precaire kwesties kan gaan. En na zo'n melding kan het zomaar zo zijn dat de interne vertrouwenspersoon een werkvergadering heeft met de dader. Een externe vertrouwenspersoon is onafhankelijk en objectief. Hij heeft geen binding met het bedrijf. Bovendien is hij expert, met veel ervaring en kennis. 

Wie is een geschikte kandidaat?

Kiest u voor een interne vertrouwenspersoon, dan zijn er een paar kernkwaliteiten die van pas komen: integer, onafhankelijk, rijk aan levenservaring, toegankelijk, empathisch, luistervaardig, onpartijdig en het vertrouwen hebben van betrokkenen.

Het is niet verstandig om als werkgever vertrouwenspersoon te zijn. Dit kan leiden tot conflicten in de werkzaamheden. Ook bij andere functies kunnen conflicten ontstaan, ook wel “dubbele petten” genoemd. Denk aan juristen, leidinggevenden, of leden van de medezeggenschap.

training vertrouwenspersoonTraining Vertrouwenspersoon

Omdat de materie complex kan zijn en de kwesties precair is het zinvol uw vertrouwenspersoon op te leiden. Wij bieden een compacte training met alle essentiële informatie voor de (aankomende) vertrouwenspersoon.

Meer over de training

Vertrouwenspersoon van ArboNed 

Kiest u voor een vertrouwenspersoon van ArboNed, dan is dit altijd een bedrijfsmaatschappelijk werker. Deze deskundige is bekend met uw bedrijf, maar is door zijn onafhankelijkheid in staat er met een open blik naar te kijken. De vertrouwenspersoon heeft geheimhoudingsplicht. Hij kan u van beleidsadvies voorzien en kan optreden als externe vertrouwenspersoon. Daarnaast kunt u optioneel een protocol ongewenste omgangsvormen laten opstellen. Klik hier voor meer informatie.

Marcel Oldenhuizing, vertrouwenspersoon en bedrijfsmaatschappelijk werker bij ArboNed

Vertrouwenspersoon aan het werk

ArboNed kan u dus bij staan met een externe vertrouwenspersoon en deskundige op het gebied van ongewenste omgangsvormen. Wij spreken Marcel Oldenhuizing wat zijn rol is en hoe hij bedrijven kan bijstaan.

Meer dienstverlening van ArboNed

ArboNed biedt externe vertrouwenspersonen voor hulp aan slachtoffers bij ongewenst gedrag. Verder kunnen onze vertrouwenspersonen, die ook allemaal bedrijfsmaatschappelijk werker zijn, u ook op andere manieren helpen de sociale veiligheid binnen uw organisatie te verbeteren. Zo kunnen zij u helpen bij uw beleid psychosociale arbeidsbelasting, of het protocol ongewenste omgangsvormen. U kunt gebruikmaken van onze klachtencommissie, of hulp krijgen bij uw klokkenluidersregeling. En onze bedrijfsmaatschappelijk werkers bieden niet alleen individuele ondersteuning, ze trainen ook groepen werknemers. Zoals met de training Omgaan met agressie.

Rol en positie vertrouwenspersoon

Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) Tamara van Ark vindt het belangrijk dat een werknemer die het slachtoffer is van ongewenst gedrag dit kan bespreken met een vertrouwenspersoon: “Deze kan helpen door te luisteren, mee te denken over oplossingen en eventueel door te verwijzen. Ook kan een vertrouwenspersoon een belangrijke rol spelen door ongewenst gedrag vroegtijdig te signaleren en erger te voorkomen.”

Uit onderzoek van het ministerie van SZW naar de rol en positie van vertrouwenspersonen binnen organisaties komt een aantal aandachtspunten naar voren:

  • Ongeveer de helft van de ondervraagde organisaties heeft een vertrouwenspersoon.
  • De bekendheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van vertrouwenspersonen is niet altijd optimaal.
  • Er is een risico op loyaliteitsconflicten voor interne vertrouwenspersonen doordat ze de betrokkenen kennen.
  • De taak- en rolomschrijving is vaak niet helder.
  • Bijna driekwart van de interne vertrouwenspersonen heeft geen training gevolgd en de kwaliteit en professionaliteit loopt sterk uiteen.

Gerelateerde nieuwsberichten

teaser_Bed

Verzuim verlagen

Gezonde werknemers maken een gezonde onderneming. Beperken of zelfs voorkomen dat uw werknemers zich ziek melden, is van…
10 minuten