Slapen en werk

Bijna een kwart van de Nederlanders van 25 jaar of ouder had in 2018 slaapproblemen. Zo’n 2,9 miljoen mensen. Dat blijkt uit de Gezondheidsenquête van het CBS. Voor mensen met onregelmatige werktijden ligt het percentage nog een stuk hoger, 40 tot 80% van de werknemers meldt hier klachten. De kans op een verstoord slaapritme neemt toe vanaf het 50ste jaar. Zorgelijk, met oog op de vergrijzing. Veel werkgevers vinden slaap privé, maar slecht slapen heeft een grote invloed op werk. Het leidt tot hoger verzuim, meer ongevallen en een lagere productiviteit.

slapen en werk

Slecht slapen is slecht voor het werk

De impact van slaapklachten op mensen is enorm. Tegelijk is er onder werkgevers weinig aandacht voor. Maar wat als een slecht slapende collega een ongeluk veroorzaakt of ziek wordt van te weinig slaap? Dan is het wel degelijk ook uw probleem. En die kans is reëel.

Mensen die slecht slapen hebben concentratieproblemen, moeite met plannen en het houden van overzicht. Ze hebben een grotere kans op het maken van fouten en dat is een risico voor de veiligheid. Ook emotioneel komt slecht slapen hard aan. Slechte slapers worden prikkelbaar, zijn minder bestand tegen de druk van werk, tijd of omgeving, vatbaarder voor kritiek en hun algehele gevoel van welzijn daalt.

Zo’n 80% van de psychische klachten (waaronder (werk)stress) gaat gepaard met slaapproblemen. Daarnaast is een verstoorde slaapfunctie in verband gebracht met andere chronische aandoeningen, zoals (over)gewicht en diabetes. Ook blijkt de hoeveelheid slaap een direct verband te hebben met de levensverwachting.

Het zal voor u geen verrassing meer zijn dat mensen die slecht slapen meer en vaker verzuimen.

Investeren in goede slaap loont

Omgekeerd gaat het verhaal ook op. Werknemers die goed slapen zijn productiever, maken minder fouten en melden zich minder vaak ziek. Goede slapers houden zich eerder aan regels en voorschriften, vertonen minder ongewenst gedrag, zijn socialer naar hun collega’s en minder vaak betrokken bij conflicten.

Door de slaapkwaliteit te verbeteren, verbeteren de prestaties over de gehele linie. Goed slapen, is goed voor het werk en het loont om te investeren in de slaap van werknemers.

gezondheid bevorderenGezondheid bevorderen

Gezonde en vitale werknemers zijn productiever, hebben meer plezier in hun werk en verzuimen minder. Zo gaat ook u hiermee aan de slag.

Dit kan de werkgever doen aan slaapproblemen

Door slaapproblemen onder werknemers bijtijds op te merken, kunt u als werkgever preventief stappen nemen. Zo voorkomt u verzuim. Maar hoe herkent u slaapproblemen? Daarvoor kunt u onderstaande handvatten gebruiken:

  1. Leidinggevenden kunnen worden getraind in het herkennen van signalen die slaapproblemen bij werknemers verraden. Ook kunnen ze leren hoe ze hier vervolgens effectief op kunnen inspelen. Een werknemer met slaaptekort:
    -    ziet er vaak moe uit;
    -    is chagrijnig of kortaf;
    -    klaagt over vermoeidheid;
    -    werkt langzamer dan normaal;
    -    maakt vaker fouten.
  2. Slaap kan als arbeidsrisico worden opgenomen in de Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E).
  3. Er kan een slaapmodule worden opgenomen in het Preventief medisch onderzoek (PMO).
  4. U kunt een slaapscreening laten doen, met - als dat nodig blijkt - passende vervolgacties.

En als u weet dat slaap een probleem is binnen uw organisatie, kunt u het volgende ondernemen:

  1. Een slaaptraining is een bewezen effectieve oplossing. Dat kan op individueel niveau (via coaching, of in gesprek met een psycholoog), maar ook als groep (voor beginnende klachten, of bij serieuze slaapproblemen).
  2. Op kleinere schaal kunt u als werkgever het verschil maken door bewustzijn te creëren en “goed slaapgedrag” te stimuleren. Tips die hierbij helpen:
  • Beperk werkstress (van stress kunnen mensen letterlijk wakker liggen).
  • Stimuleer lichaamsbeweging (laat werknemers niet de hele dag achter hun bureau zitten).
  • Moedig een verfrissende lunchwandeling aan in plaats van een zittende lunch in de kantine.
  • Stimuleer dat ze op de fiets in plaats van in de auto naar werk komen (beweging is belangrijk voor goede slaap).
  • Maak werkafspraken over bijvoorbeeld de maximale werktijd (zoals: vanaf 20.00 uur niet meer zakelijk mailen).
  • Bied ruimte om de dag af te sluiten met een ‘afkickkwartiertje’, een kwartiertje aan het einde van de dag om de zaken uit het hoofd op papier te zetten, zodat werk op werk blijft.
  • En wat dacht u van powernaps in plaats van koffiepauzes?

webinar slaapWebinar: Slaapproblemen en werk

Over de oorzaken van slecht slapen en wat werknemer en werkgever hieraan kunnen doen.

Bekijk gratis webinar

Verantwoordelijkheid werknemer

Als werkgever is het van belang dat u slaap serieus neemt, bewustzijn creëert en ervoor zorgt dat uw werknemers hun slaap(klachten) onder controle kunnen krijgen. Maar de werknemer zelf heeft natuurlijk de verantwoordelijkheid en kan er ook zelf het meeste aan doen.

Relatief kleine dingen kunnen al aantoonbaar de kwaliteit van slaap verbeteren. Zoals (het opvolgen van) tips voor een goede nachtrust en een gezonde leefstijl met voldoende beweging, goede voeding en actieve ontspanning. Zijn de slaapklachten ernstiger, dan kan een slaaptraining uitkomst bieden.

Tips voor een betere nachtrust

De volgende tips helpen uw werknemer beter slapen:

  • Creëer je eigen slaapritueel en volg dat dagelijks.
  • Houd smartphones, tablets, televisies en andere schermen uit de slaapkamer.
  • Kies voor gedimd licht in de uren voordat je naar bed gaat.
  • Drink geen cafeïne meer na 16.00 uur.
  • Gebruik zo min mogelijk nicotine en alcohol.
  • Onderzoek in de vakantie hoeveel slaap je nodig hebt.
  • Zorg voor frisse lucht op je slaapkamer.
  • Zorg voor voldoende beweging gedurende de dag.
  • Sport niet tijdens de laatste twee uur voordat je gaat slapen.
  • Dineer niet tijdens de laatste vier uur voordat je gaat slapen.
  • Knorrende maag vlak voor bedtijd? Neem een beker warme melk of een banaan.

Gerelateerde nieuwsberichten