Voldoen aan de wet

Voldoet u aan alle wettelijke bepalingen die volgens de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) voor u gelden? Heeft u alles op orde op het gebied van gezondheid en veiligheid? Kent u de Wet verbetering poortwachter en volgt u bij verzuim alle verplichte stappen?

Er zijn wettelijke regelingen voor verzuimbegeleiding en verplichtingen die preventief bijdragen aan gezonde, veilige werkomstandigheden, zodat u verzuim kunt voorkomen. Lees hier alles over de wettelijke verplichtingen voor een goed arbobeleid.

voldoen-aan-de-wet

Waarom is er een Arbowet?

Goede arbeidsomstandigheden dragen bij aan het werkplezier, helpen arbeidsrisico’s te verminderen en ziekteverzuim te voorkomen. Uitgangspunt voor een optimaal arbeidsomstandighedenbeleid is de Arbeidsomstandighedenwet, de Arbowet. De wet geldt voor alle werkgevers en werknemers in Nederland en gaat uit van de eigen verantwoordelijkheid. Zowel werkgevers als werknemers hebben wettelijke verplichtingen waaraan ze zich moeten houden.

Alles over de Arbowet

De wetgeving rond arbeidsomstandigheden is in drie niveaus ingedeeld: de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling. De Arbowet vormt de basis van de regelgeving, er staan geen concrete regels in. In het Arbobesluit staan de regels waaraan werkgevers en werknemers zich moeten houden om arbeidsrisico's tegen te gaan. De Arboregeling beschrijft de concrete voorschriften.

De wet richt zich op:

  • De algemene bepalingen over het arbobeleid in een onderneming.
  • Het bevorderen van goede arbeidsomstandigheden.
  • Het voorkomen van ziekte en arbeidsongeschiktheid.

In de Arbowet staat beschreven dat u en uw werknemer samen verantwoordelijk zijn voor het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Samen werkt u aan een gezonde en veilige werkomgeving. Wordt een van uw werknemers toch ziek? Dan moeten uw werknemer en u al het mogelijke doen om uw werknemer zo snel mogelijk, verantwoord te laten re-integreren.

In deze korte video legt onze casemanager Anne Zwaan de hoofdpunten en wijzigingen van de Arbowet aan u uit:

Alles over de Arbowet in 2019

De Arbowet voor werkgevers

Om boetes te voorkomen moet u aan alle verplichtingen uit de Arbowet voldoen. Om zeker te zijn dat u ook voldoet aan de laatste wijzigingen hebben wij een overzichtelijke checklist gemaakt.

arbowet checklist

Arbowet checklist

Voldoet u aan de wettelijke verplichtingen? Voorkom boetes en check het hier.

Naar de gratis checklist

Lees snel verder voor uw verplichtingen vanuit de Arbowet: de diensten die u moet afnemen bij een arbodienstverlener, het basiscontract, wat u moet doen bij een ziekmelding, de wettelijke taken van de bedrijfsarts, de Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E), het Preventief medisch onderzoek (PMO) en de preventiemedewerker.

De arbodienst

Het is verplicht om als werkgever een overeenkomst te hebben met een arbodienstverlener; het basiscontract. In deze overeenkomst staan de minimale afspraken over de dienstverlening. Als werkgever moet u volgens de wet de volgende diensten afnemen bij een arbodienstverlener:

De Ondernemingsraad of Personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht bij de keuze voor de arbodienst en preventiemedewerker en bij het vaststellen van het arbeidsomstandighedenbeleid. Zo betrekt u ook de werknemers bij het arbobeleid van uw bedrijf en creëert u draagvlak voor de ingeschakelde arbodienst en de preventiemedewerker.

basiscontractAlle punten waaraan een basiscontract moet voldoen

Het hebben van een basiscontract is wettelijk verplicht. Wij zetten vier punten op een rij waar het basiscontract aan moet voldoen.

Ziekmelding

Meldt een werknemer zich ziek, dan moet u als werkgever de verzuimmelding uiterlijk binnen een week doorgeven aan uw arbodienst. Hoe eerder, hoe beter. Uiterlijk in de zesde verzuimweek schrijft de bedrijfsarts de Probleemanalyse. Pas als uw werknemer na 42 weken nog niet beter gemeld is, meldt u uw zieke werknemer bij UWV. Als uw werknemer na 91 weken het werk nog niet (volledig) heeft hervat, moet u een re-integratieverslag opleveren om een WIA-uitkering aan te kunnen vragen. Alle tussenliggende stappen volgens de Wet verbetering poortwachter leest u hier.

Als u een abonnement heeft bij ArboNed coördineert uw vaste contactpersoon, de re-integratie- en preventieadviseur of procesregisseur (de casemanager), het re-integratieproces. Zo voldoet u altijd aan uw wettelijke verplichtingen volgens de Wet verbetering poortwachter. Meer over deze wet leest u verderop in dit artikel, we gaan eerst dieper in op de taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts.

De bedrijfsarts en de Arbowet

Een bedrijfsarts is specialist op het gebied van gezondheid en werk. Hij is er voor werknemer én werkgever en geeft onafhankelijk en onpartijdig advies. Hij heeft een medisch beroepsgeheim en moet zich houden aan verschillende privacyregels. Zijn taken en verantwoordelijkheden:

  • Hij ondersteunt werkgevers bij het opstellen van preventie- en verzuimbeleid en bij het begeleiden en re-integreren van zieke werkenden terug naar het werk.
  • Hij heeft ten alle tijde vrije toegang tot de werkvloer om inzicht te kunnen krijgen in de werkomstandigheden en de belasting op de werkvloer.
  • Hij is bereikbaar voor werknemers voor vragen, met of zonder gezondheidsklachten, over hun werk in relatie tot hun gezondheid. Dit noemen we ook wel het open spreekuur. U leest er hieronder meer over.
  • Hij kan overleggen met de preventiemedewerker, ondernemingsraad en/of personeelsvertegenwoordiging.
  • Als een werknemer twijfelt aan het advies van de bedrijfsarts mag hij een second opinion aanvragen. De bedrijfsarts moet aan dit verzoek gehoor geven, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om dit niet te doen.
  • Beroepsziekten moet hij melden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.

Hoe werkt het open spreekuur?
Werknemers moeten volgens de Arbowet weten dat ze de bedrijfsarts kunnen bezoeken voor vragen over gezondheid in relatie tot werk, ook als er nog geen sprake is van verzuim of klachten. Dit kan bijvoorbeeld via een open spreekuur. Op die manier kan een spreekuur een middel zijn om verzuim te voorkomen.

De werknemer vraagt het open spreekuur zelf aan. Dit spreekuur is anoniem en de werkgever ontvangt er geen terugkoppeling van, tenzij de werknemer hiervoor uitdrukkelijk toestemming geeft. De werkgever ontvangt voor het open spreekuur een factuur zonder specificatie.

Hoe werkt de second opinion?
Een werknemer kan een second opinion van een andere bedrijfsarts aanvragen als hij twijfelt over het advies van de bedrijfsarts, bijvoorbeeld over:

  • De verzuimbegeleiding.
  • Een uitgevoerd arbeidsgezondheidskundig onderzoek, beter bekend als PAGO/PMO.
  • Het open spreekuur.

De bedrijfsarts mag het verzoek om een second opinion niet weigeren, tenzij hiervoor zwaarwegende argumenten zijn (bijvoorbeeld als de second opinion niet wordt gebruikt waarvoor het bedoeld is, of als er te vaak een second opinion wordt aangevraagd).

De bedrijfsarts verwijst de werknemer door naar een andere bedrijfsarts van een ander bedrijf of andere arbodienst. In het basiscontract tussen de werkgever en de arbodienst of bedrijfsarts is vastgelegd wie de second opinion kan uitvoeren.

Hoe is de samenwerking van de bedrijfsarts met andere professionals?
Het advies van de bedrijfsarts is essentieel voor de re-integratie van uw werknemers. Hij helpt ze om snel en verantwoord weer aan het werk te kunnen. Maar een aantal van zijn uitvoerende taken kan de bedrijfsarts net zo goed door andere gespecialiseerde professionals binnen de arbodienstverlening laten uitvoeren. Dat noemen we taakdelegatie. Belangrijk om te weten: de kwaliteit van zorg en de privacy van uw werknemer zijn hierbij geborgd. 

Waarom moeten mkb'ers ook een bedrijfsarts regelen?
Gemiddeld kost een dag verzuim € 250. Juist voor mkb’ers is het in het kader van kostenbeheersing van groot belang een geregistreerde bedrijfsarts in te schakelen, die snel in actie kan komen om het verzuim te beperken. Daarnaast heeft de bedrijfsarts kennis rond wettelijke rechten en plichten, en arbozaken die u niet altijd zelf in huis hebt.

taken bedrijfsartsDe taken van de bedrijfsarts

Als u werknemers in dienst heeft, moeten zij altijd toegang tot een bedrijfsarts hebben. Wij zetten vier taken van de bedrijfsarts op een rij.

De Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E)

De RI&E is een voor werkgevers verplicht middel om de gezondheid en veiligheid in het bedrijf te bevorderen, want het bieden van een veilige en gezonde werkomgeving start met inzicht in de risico's. Met een RI&E brengt u alle arbeidsrisico’s in kaart, en kunt u deze gericht aanpakken. Dit leidt tot minder verzuim, efficiënter werken en gemotiveerde werknemers. Het is een onmisbaar instrument om uw werknemers gezond, veilig en met plezier aan het werk te houden. En zodoende ook flink te besparen op uw bedrijfskosten. Hoe gaat u aan de slag met een RI&E? ArboNed vertelt er hier alles over.

rie

Maak zelf uw RI&E

Zelfverzekerd aan de slag met uw RI&E? Volg dan deze praktische, interactieve training van één dag. De training is geschikt voor zowel een kantoor- als productieomgeving. 

Meer informatie en aanmelden

Het Preventief medisch onderzoek (PMO)

Met het PMO kunt u de gezondheid en vitaliteit in uw bedrijf bevorderen. Uw werknemers krijgen inzicht in hun eigen gezondheid en vitaliteit en krijgen (waar nodig) actiepunten om deze te verbeteren. U toont uw waardering voor uw werknemers en laat u zien dat u hun gezondheid belangrijk vindt. Het PMO is dan ook meer dan een wettelijke verplichting. Het levert werkgevers en werknemers grote voordelen op.

De preventiemedewerker: sterkere positie nieuwe Arbowet

De preventiemedewerker heeft een belangrijke rol binnen de (vernieuwde) Arbowet. Hij geeft extra aandacht aan het voorkomen van verzuim en heeft wettelijke houvast bij de uitoefening van zijn taken. Elk bedrijf is verplicht een of meer preventiemedewerker(s) aan te stellen. Bij kleinere bedrijven (maximaal 25 werknemers) kan de directeur/eigenaar ook zelf de rol van preventiemedewerker op zich nemen.

De wettelijke verplichtingen van de werknemer

Als werkgever heeft u veel verantwoordelijkheid en moet u aan diverse wettelijke verplichtingen voldoen. Maar ook werknemers hebben een aantal belangrijke verplichtingen waaraan ze zich volgens de Arbowet moeten houden. Ze moeten zich inzetten voor hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun collega’s:

  • Werknemers zijn ervoor verantwoordelijk dat ze de juiste voorlichting en instructie van de werkgever kunnen ontvangen.
  • Ze moeten veilig werken en zich houden aan veiligheidsvoorschriften.
  • Ze moeten alle arbeidsmiddelen op de correcte manier gebruiken en juist omgaan met gevaarlijke stoffen.
  • Wanneer persoonlijke beschermingsmiddelen zijn voorgeschreven, moeten ze verplicht worden gebruikt.
  • Werknemers moeten de aan hen toevertrouwde gereedschappen, werktuigen en machines gebruiken volgens de (veiligheids)voorschriften.
  • Onveilige situaties moeten direct worden gemeld aan de leidinggevende.
  • Werknemers zijn verplicht om mee te werken aan een onderzoek van de overheidsinspectiedienst Veiligheid en Gezondheid.
  • Als een werknemer ziek is, moet hij actief bijdragen aan zijn re-integratie volgens de stappen uit de Wet verbetering poortwachter.

Wet verbetering poortwachter

De Wet verbetering poortwachter is in 2002 ingevoerd om het aantal werknemers dat langdurig ziek is, terug te dringen. Volgens de Wet verbetering poortwachter bent u als werkgever samen met uw werknemer en de arbodienst verplicht ervoor te zorgen dat uw zieke werknemer zo snel mogelijk en verantwoord weer aan het werk kan. De Wet verbetering poortwachter schrijft voor dat er bij (langdurig) ziekteverzuim vanaf de eerste ziektedag een actieve begeleiding begint van de werknemer. Als werkgever heeft u een actieve rol bij de re-integratie van uw werknemer. Uw werknemer moet hieraan meewerken.

Het verzuimproces bij ArboNed Alles over de Wet verbetering poortwachter

wet verbetering poortwachter

 

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)

Werknemers die langer dan 2 jaar ziek zijn en ten minste 35% arbeidsongeschikt, hebben recht op een WIA-uitkering. WIA staat voor Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Uitgangspunt van de WIA is dat mensen zoveel mogelijk deelnemen aan het arbeidsproces. Kijken naar mogelijkheden. Zodat werknemers zo snel mogelijk en verantwoord re-integreren. En weer duurzaam inzetbaar zijn.

De WIA bestaat uit twee regelingen: de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) en de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). De IVA is een uitkering voor werknemers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn en naar verwachting nauwelijks tot geen inkomen hebben vanwege hun ziekte. De WGA vult het inkomen aan als werknemers gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn.

Boetes en sancties bij de Arbowet

Het niet naleven van de Arbowet kan u veel geld kosten. 

Basiscontract niet op orde
Werkgevers moeten volgens de Arbowet beschikken over een basiscontract met een arbodienst of een bedrijfsarts.

  • Geen basiscontract: € 1.500
  • Basiscontract niet compleet: € 750
  • Afspraken ondersteuning bij verzuimbeleid ontbreken: € 750
  • Werkwijze bedrijfsarts ontbreekt: € 1.500
  • Werknemers zijn niet gewezen op mogelijkheid open spreekuur: € 1.500

Geen preventiemedewerker
Elk bedrijf moet een of meer preventiemedewerker(s)aanstellen. Voor kleinere bedrijven (maximaal 25 werknemers) kan de eigenaar/directeur ook zelf de rol van preventiemedewerker op zich nemen.

  • Geen preventiemedewerker aangewezen: € 1.500

Geen (actuele) RI&E
De Inspectie SZW controleert namens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) of bedrijven zich aan de Arbo-wetgeving houden. De hoogte van de boete is afhankelijk van het aantal werknemers.

Naast het betalen van deze boete(s) bent u uiteraard ook verplicht alsnog te voldoen aan de wettelijke eis om een RI&E en Plan van aanpak te hebben.

WIA-beoordeling
Heeft u zich volgens UWV niet genoeg ingezet voor de re-integratie van uw zieke werknemer? En vraagt uw werknemer een WIA-uitkering aan? Dan kan UWV u een loonsanctie opleggen en wordt u verplicht om maximaal 1 jaar langer het loon van uw werknemer door te betalen. Ontslag is dan nog niet mogelijk. 

Meer informatie
Lees meer over de boeteregels op de website van de overheid: Beleidsregel Boeteoplegging Arbeidsomstandighedenwet.

basiscontractRegel uw basiscontract nu

Voorkom boetes met ons verzuimabonnement.

Lees meer

Eigenrisicodragerschap

Eigenrisicodragerschap betekent dat u als werkgever ervoor kiest om verantwoordelijk te blijven voor (ex-)werknemers waar u de loondoorbetalingsplicht bij ziekte niet (meer) voor heeft. U neemt de rol van UWV voor een groot deel over. U kiest er dan voor om grip op het verzuim te houden en invloed uit te oefenen op het beleid en de re-integratie van de (ex-)werknemers.

Ziektewet en Eigenrisicodrager ZW

Bent of wordt u eigenrisicodrager voor de Ziektewet (ZW), dan bent u verantwoordelijk voor de Ziektewetuitkering en de verzuimbegeleiding en re-integratie naar passende arbeid van de ziek uit dienst gegane werknemers voor maximaal de eerste twee jaren verzuim.

Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten en Eigenrisicodrager WGA

Bent of wordt u eigenrisicodrager voor de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA), dan bent u nadat UWV een WGA-uitkering aan uw (ex-)werknemer heeft toegekend tot nog tien jaar verantwoordelijk voor de WGA-uitkering en de re-integratie van uw (ex-) werknemers. Een WGA-uitkering wordt toegekend na twee jaar ziekte, als uw (ex-)werknemer 35% of meer arbeidsongeschikt is.

Privacy en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Voor uw werknemers gelden privacyregels en de bedrijfsarts heeft medisch beroepsgeheim. U krijgt bijvoorbeeld geen individuele resultaten te zien van het PMO en u mag uw ziekgemelde werknemer niet zomaar alles vragen.

Een werkgever mag als een werknemer zich ziek meldt de volgende gegevens over zijn gezondheid vragen en registreren:

  • Het telefoonnummer en (verpleeg)adres;
  • De vermoedelijke duur van het verzuim;
  • De lopende afspraken en werkzaamheden;
  • Of de werknemer onder een van de vangnetbepalingen van de Ziektewet valt (maar niet onder welke vangnetbepaling hij valt);
  • Of de ziekte verband houdt met een arbeidsongeval;
  • Of er sprake is van een verkeersongeval waarbij een eventueel aansprakelijke derde betrokken is (regresmogelijkheid).

De gegevens die een werkgever mag verwerken, naast de gegevens van de ziekmelding, zijn de gegevens die de bedrijfsarts/arbodienst aan hem heeft verstrekt over:

  • De werkzaamheden waartoe de werknemer niet meer of nog wel in staat is (functionele beperkingen, restmogelijkheden en implicaties voor het soort werk dat de werknemer nog kan doen);
  • De verwachte duur van het verzuim;
  • De mate waarin de werknemer arbeidsongeschikt is (gebaseerd op functionele beperkingen, restmogelijkheden en implicaties voor het soort werk dat de werknemer nog kan doen);
  • Eventuele adviezen over aanpassingen, werkvoorzieningen of interventies die de werkgever voor de re-integratie moet treffen.

AVG

De AVG heeft met name op het gebied van de rechten van burgers extra plichten opgelegd aan organisaties die persoonsgegevens verwerken. Organisaties moeten transparant zijn over welke persoonsgegevens worden verwerkt, op welke manier en door wie. Daarnaast moet de verwerking van persoonsgegevens geminimaliseerd worden en moet voor iedere verwerking een passende en wettelijk gerechtvaardigde reden zijn. ArboNed voldoet aantoonbaar aan alle nieuwe eisen en werkprocessen die voortkomen uit de AVG.

avgVeelgestelde vragen

Lees hier de antwoorden op veelgestelde vragen over privacy en de AVG.

Meer informatie

Gerelateerde nieuwsberichten