Gezondheid bevorderen
In deze krappe arbeidsmarkt heb je je medewerkers hard nodig. Een gezonde en vitale werkvloer is daarom belangrijker dan ooit. Gezonde en vitale medewerkers verzuimen minder, zijn productiever en hebben meer plezier in hun werk. Als werkgever speel je een actieve rol in het stimuleren van een gezonde leefstijl bij je medewerkers.
Wat houdt gezondheid bevorderen op de werkvloer in?
Leefstijl is de keuze van je medewerker. Wel kun je zorgen voor bewustwording over gezond werken en leven. Dat is belangrijk, zeker nu veel mensen (deels) thuiswerken. Medewerkers bepalen uiteindelijk zelf wat ze doen met een gezonde leefstijl. Toch heb je als werkgever meer invloed op dan je wellicht denkt. We brengen tenslotte een groot deel van onze tijd door op het werk.
Waarom gezondheid bevorderen als werkgever?
Mensen die goed in hun vel zitten, merken daar niet alleen privé maar ook op het werk de voordelen van. Ze ervaren minder stress, hebben meer energie en werken met meer plezier. Gezonde en vitale medewerkers zijn productiever en melden zich minder vaak ziek.
In onze data zien we dat medewerkers die hoog scoren op vitaliteit, veel minder verzuimen dan medewerkers die ongunstig scoren. Medewerkers met een gezonde leefstijl zijn dus waardevol voor je bedrijf. Een vitale werkvloer kan boven zorgen voor lagere kosten.
Gezondheid bevorderen: juist nu
Aandacht voor de gezondheid van je medewerkers is belangrijker dan ooit. Het ziekteverzuim neemt toe, vooral door langdurige stressgerelateerde klachten, neemt toe. Ook de vergrijzing maakt duurzame inzetbaarheid steeds belangrijker. Medewerkers behouden is daarom van grote waarde. Een bedrijf dat laat zien dat gezondheid telt, bouwt aan een positief werkgeversimago. Niet voor niets krijgt preventie een belangrijke plek in de Arbowet.
Wettelijke verplichting
Bijdragen aan de gezondheid van medewerkers is niet alleen belangrijk voor je bedrijf en je mensen, het is ook wettelijk verplicht. Je zorgt ervoor dat het werk de gezondheid niet schaadt. Ook stel je medewerkers periodiek in staat om hun gezondheid te laten checken.
Er zijn twee belangrijke wettelijk verplichte instrumenten die inzicht geven in de mogelijke risico’s op verzuim:
- De Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
- Het Preventief medisch onderzoek (PMO), ook wel bekend als Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO). Dit onderzoek kan pas plaatsvinden nadat de RI&E is uitgevoerd.
Met de inzichten uit deze instrumenten kun je samen met je medewerkers gerichte maatregelen nemen om gezondheid te bevorderen en verzuim te voorkomen. Verderop in dit artikel lees je meer over de RI&E en het PMO.
Ook met het Nationaal Preventieakkoord laat het kabinet zien dat het bevorderen van een gezonde leefstijl hoog op de agenda staat. De aandacht ligt vooral op het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Ook over deze thema’s lees je later in dit artikel meer.
Mag ik mij met de gezondheid van mijn medewerkers bemoeien?
Medewerkers zijn uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor hun leefstijl. En er zijn natuurlijk grenzen aan de ‘bemoeienis’. Je hebt te maken met arbowetgeving én met privacyregelgeving. Toch loont het om gezondheid en vitaliteit aandacht te geven binnen je bedrijf. Zowel medewerkers als werkgevers hebben daar voordeel van.
Zo werk je aan de gezondheid van je medewerkers
Ga je proactief aan de slag met de gezondheid van je medewerkers, dan levert dat voordelen op voor iedereen. Maar hoe pak je dat concreet aan? Je kunt daarbij uitgaan van drie pijlers:
- Het werk dat je medewerkers doen, is niet schadelijk voor hun gezondheid.
- Je besteedt aandacht aan het verbeteren van hun mentale en fysieke gezondheid.
- Tijdens de werkdag kunnen medewerkers gezonde keuzes maken, zoals afwisselend zittend en staand werken of gezond lunchen. Ook is er ruimte voor ontspanning, bijvoorbeeld door een korte wandeling.
Verderop in dit artikel lees je meer over hoe je de gezondheid van je medewerkers concreet kunt verbeteren. De vitaliteit- en gezondheidsdeskundige is hierbij een belangrijke partner.
Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) up to date houden
Om te bepalen of het werk binnen je bedrijf schadelijk kan zijn voor de gezondheid van je medewerkers, voer je een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uit. Daarmee breng je alle arbeidsrisico’s in kaart en kun je ze gericht aanpakken. Een actuele RI&E met een Plan van aanpak is wettelijk verplicht. Heb je deze niet op orde, dan kun je direct boete krijgen. Die boetes zijn fors: € 4.500 als je geen actuele RI&E kunt laten zien en € 3.000 als het Plan van Aanpak ontbreekt.
Preventief medisch onderzoek (PMO)
Een effectief middel om bewustwording rond gezondheid te vergroten, is het PMO. Een PMO kan veel opleveren voor jou en je medewerkers. Een goed uitgevoerd én opgevolgd PMO draagt bij aan gezonde en vitale medewerkers, minder verzuim en lagere verzuimkosten.
Een PMO levert meer op dan alleen minder verzuim. Je laat ermee zien dat gezondheid telt binnen je bedrijf. Medewerkers voelen zich gewaardeerd en krijgen concrete actiepunten om met hun eigen vitaliteit aan de slag te gaan. Het PMO is daarmee een waardevol cadeau voor je medewerkers.
Wil je meer weten over het PMO en het PMO van ArboNed? Bekijk dan de veelgestelde vragen of neem contact op met de vitaliteits- en gezondheidsdeskundige in je regio.
Leefstijlworkshops inzetten
De invloed van een ongezonde leefstijl op verzuim wordt steeds duidelijker. Alle leefstijlfactoren hebben effect op de vitaliteit en gezondheid van je medewerkers. Met onze leefstijlworkshops vergoot je die bewustwording. De workshops gaan in op verschillende leefstijlthema’s en sluiten aan bij het Nationaal Preventieakkoord. Er zijn ook specifieke workshops voor medewerkers die in ploegendienst werken. Je kunt een leefstijlworkshop of individuele coaching op maat inzetten na de uitkomsten van het PMO, of op momenten waarop je extra aandacht wilt geven aan leefstijl, zoals tijdens een gezondheidsweek.
Zelf aan de slag
Workshops kunnen je medewerkers ondersteunen, maar je kunt binnen je bedrijf ook zelf prikkels inzetten voor een gezonde leefstijl. Stimuleer bijvoorbeeld traplopen in plaats van de lift, fietsen naar het werk, rookvrij werken en gezonde keuzes in het bedrijfsrestaurant. Kijk daarbij niet alleen naar fysieke gezondheid, maar besteed ook aandacht aan mentale gezondheid.
Keuringen
Het is belangrijk om regelmatig te checken of medewerkers kunnen voldoen aan de (soms zware) eisen van hun werk. Zo voorkom je dat zij zichzelf of anderen in gevaar brengen. Met een keuring wordt beoordeeld of iemand gezond genoeg is voor het werk. Voor sommige beroepen zijn medische keuringen zelfs verplicht.
Stress verminderen
Te veel en te langdurige stress kan leiden tot ziekte. Stress is zelfs de belangrijkste oorzaak van verzuim. Valt een medewerker uit met psychische klachten, dan duurt dat gemiddeld ruim tien maanden. Dat raakt iedereen in het bedrijf. Daar komen ook hoge kosten bij kijken: een verzuimdag kost gemiddeld € 360. Niets doen is dus geen optie. Gelukkig kun je verzuim vaak voorkomen, bijvoorbeeld door vroegtijdig herkennen van de signalen. Ook de uitkomsten van de RI&E en het PMO helpen bij het aanpakken van stress binnen je bedrijf.
Slaap bevorderen
Slaap is een basisbehoefte, net zo belangrijk als gezonde voeding en voldoende beweging. Tegelijk maken de 24‑uursmaatschappij en technologische ontwikkelingen het lastig om een goede balans tussen waken en slapen te houden.
Veel werkgevers zien slaap als iets privés. Toch heeft slecht slapen duidelijke gevolgen voor het werk. Een medewerker met een ernstig slaaptekort functioneert vergelijkbaar met iemand die onder invloed werkt. Dat brengt risico’s met zich mee. Wordt iemand ziek of ontstaat er een ongeluk door slaaptekort, dan raakt dat ook het bedrijf.
Medewerkers die slecht slapen, verzuimen vaker en hebben meer moeite met concentreren, plannen en overzicht houden. De kans op fouten neemt toe en daarmee ook de veiligheidsrisico’s. Slecht slapen heeft ook emotionele gevolgen: meer prikkelbaarheid, minder weerbaarheid tegen werkdruk en een lager gevoel van welzijn. Kortom, slecht slapen is slecht voor het werk.
Fysieke klachten voorkomen
Met een goed ingerichte werkplek voorkom je fysieke klachten en verzuim. Je draagt zo bij aan de gezondheid en vitaliteit van je medewerkers. Een werkplek moet kloppen om lekker te kunnen werken. Een fijne werkplek is voor iedereen anders. De basis moet wel altijd goed zijn ingesteld.
Om fysieke klachten te voorkomen, is het belangrijk om aandacht te hebben voor de volgende punten:
1. Afwisseling
Afwisseling in houding is essentieel, zowel privé als tijdens het werk. Stimuleer medewerkers om te lopen, staan en zitten af te wisselen. Denk aan fietsen naar het werk, lopen tijdens het bellen, de trap nemen in plaats van de lift en minder mailen door vaker naar collega’s toe te lopen.
2. Afstemming van belasting en belastbaarheid
Je kunt de mens vergelijken met een weegschaal. Aan de ene kant staat de belasting, aan de andere kant de belastbaarheid. De belasting mag niet zwaarder zijn dan wat iemand aankan. Is dat wel zo, dan kun je de belasting verminderen of de belastbaarheid vergroten. Een ergonoom of arbeids- en organisatiedeskundige kan hierbij ondersteunen.
3. Prettige werkomgeving
Een prettige werkomgeving gaat verder dan goed ingesteld meubilair of machines. Ook verlichting, klimaat en geluid. Daarnaast is psychosociale arbeidsbelasting belangrijk. Denk aan werkdruk en ongewenste omgangsvormen. Aandacht hiervoor helpt om klachten en verzuim te voorkomen.
Alles over gezond thuiswerken
Veel mensen werken hybride: deels thuis en deels op kantoor. Hoe zorg je ervoor dat jij en je medewerkers prettig en gezond thuiswerken? Lees er hier alles over. Je kunt medewerkers ook de workshop Gezond Thuiswerken aanbieden of doe de thuiswerkplek-check. Daarnaast geeft ArboNed de gids‘Eerste hulp bij thuiswerken’ uit. Vraag hem hier aan.
Tips voor een gezonde werkhouding
Afwisseling is de basis van een gezonde werkplek. Hieronder lees je hoe je zorgt voor voldoende afwisseling tijdens het werk.
Zittend werk
Om het lang zitten te doorbreken, zijn er diverse manieren. Zo help je medewerkers om daar een gewoonte van te maken:
- Staand vergaderen is efficiënt en gezond. Met zijn tweeën is wandelend overleggen een goede optie.
- Telefoneer staand, of nog beter: lopend.
- Zet de afvalbak wat verder van de werkplek.
- Haal zelf koffie, thee of water en doe dat ook eens op een andere verdieping.
- Neem de trap in plaats van de lift.
- Ga bij een collega langs in plaats van te mailen of te bellen.
- Parkeer de auto wat verder weg.
- Ga met de fiets naar het werk.
- Maak een wandeling tijdens de lunch.
Werk je thuis, zorg dan ook voor voldoende beweging en afwisseling en let op gezond eten. Kun je daarbij hulp gebruiken? Volg dan de workshop Gezond Thuiswerken.
Ben je chauffeur, kraanmachinist of bijvoorbeeld heftruckchauffeur? Beweeg ook dan zo veel mogelijk en stap minimaal iedere anderhalf uur even uit het voertuig.
Staand werk
Ook bij staand werk draait alles om afwisseling. Wissel werkzaamheden goed af, zodat het lichaam tussendoor kan herstellen. Daarnaast geldt:
- Zorg voor een stabiele houding.
- Blijf soepel bewegen en staan, ga niet 'in het lichaam hangen' en zet het niet 'op slot'.
- Blijf bewust werken en nadenken tijdens het werk.
- Sta dicht bij het werkvlak en draai zo min mogelijk vanuit de onderrug.
